23/09/2026
Kinh tế ảm đạm nhưng thấy quán xá vẫn thi nhau chiếm trọn các ngã tư tiền tỷ, chớ vội nghĩ ngành F&B đang “ăn nên làm ra”. Đôi khi, mặt tiền lung linh chỉ là tấm màn che gọi vốn
Món Huế (Huy Vietnam): Từng huy động hơn 70 triệu USD, bành trướng hơn 200 mặt bằng vàng cốt để xoay vòng công nợ và "vẽ" số liệu đẹp cho vòng gọi vốn kế tiếp. Khi quỹ ngoại ngừng bơm tiền, cả hệ thống vỡ trận chỉ sau một đêm, để lại khoản nợ hàng trăm tỷ đồng.
The KAfe & Soya Garden: Lao vào cuộc đua đốt tiền thuê mặt bằng tiền tỷ ngay sau khi nhận vốn khủng (5,5 triệu USD và 100 tỷ đồng), bất chấp hiệu quả trên từng điểm bán (unit economics) đang âm nặng. Chỉ cần dòng vốn đầu tư siết lại, thanh khoản lập tức bốc hơi, buộc chuỗi phải đóng cửa tháo chạy.
The Coffee House: Bài toán unit economics kinh điển. Bán ly nước 55.000đ nhưng khách cắm laptop ngồi 5 tiếng khiến chuỗi chỉ thu về 11.000đ/ghế/giờ — không đủ bù chi phí vận hành thực tế 15.000 – 20.000đ/ghế/giờ. Từ đỉnh cao gần 180 cửa hàng, họ buộc phải đóng hàng loạt điểm bán đắt đỏ để cầm máu khi mô hình không thể tự nuôi sống chính mình.
Bản chất cuộc chơi nằm ở việc các quỹ mạo hiểm định giá dựa trên quy mô và tốc độ chiếm lĩnh thị trường. Doanh nghiệp bị cuốn vào vòng xoáy phải mở dồn dập nhằm giữ biểu đồ tăng trưởng dốc đứng, bán lời hứa "chiếm xong thị phần sẽ có lãi"
Khi quy mô phình to chỉ để phục vụ cho các vòng gọi vốn, cú sập vì gãy dòng tiền chỉ là vấn đề thời gian.
Đem tư duy này soi chiếu lên sàn chứng khoán cũng y hệt: Đi chọn doanh nghiệp, đừng thấy người ta rầm rộ bành trướng, lấn sân mở rộng đủ thứ đa ngành đa nghề rồi vội nghĩ họ đang phát triển vượt bậc. Coi chừng thứ đang phình to chẳng phải nội lực cốt lõi, mà thực chất là doanh nghiệp đang ngồi trên một núi nợ khổng lồ chực chờ đứt gãy.