01/03/2019
LỊCH SỬ CÀ PHÊ TRONG LÒNG BÀN TAY
1. Truyền thuyết của người Ethiopia
Cà phê giờ đây đã trở nên quá phổ biến trên thế giới và chúng ta cũng có thể dễ dàng truy tìm về nguồn cội của cà phê từ cao nguyên Ethiopia, quê hương của chàng chăn dê Kaldi, người đầu tiên đã phát hiện ra loại thức uống tất cả chúng ta ai cũng yêu mến này.
Chuyện kể rằng, một ngày đẹp trời khi đang đưa đàn dê ra đồng, chàng phát hiện ra một loại quả khiến cho những chú dê ăn phải đều chạy nhảy ngày đêm không mệt mỏi. Chàng bèn báo lại phát hiện này cho nhà thờ. Tại đó, các thầy tu đã uống nước từ loại quả kỳ lạ này và có thể thức hàng giờ để cầu kinh. Danh tiếng của loại quả đầy năng lượng này cứ thế lan truyền ra đến khắp bán đảo Ả Rập, và chuẩn bị cho chuyến hành trình chinh phục cả thế giới sau đó.
2. "Trường học thông thái" ở bán đảo Ả Rập
Việc trồng và buôn bán cà phê bắt đầu ở Bán đảo Ả Rập. Vào thế kỷ thứ 15, cà phê được trồng ở Yemen như một loại nguyên liệu bí mật, không được phép xuất khẩu. Thế nhưng, sự cuốn hút của cà phê quá lớn đến nỗi cà phê đã được biết đến tại Ba Tư, AI Cập, Syria và Thổ Nhĩ Kỳ.
Cà phê tại bán đảo này vừa được uống tại nhà, vừa được thưởng thức tại các qahveh khaneh - những quán cà phê công cộng đầu tiên tại vùng Cận Đông. Các qahveh khaneh này là nơi kết nối, giao lưu của rất nhiều hoạt động văn hóa xã hội, nơi người ta vừa uống cà phê vừa nghe nhạc, chuyện trò, chơi cờ và cập nhật những tin tức mới. Có lẽ vì vậy mà các quán cà phê đã được coi là "Trường học của sự Thông thái" (School of Wisdom).
Cứ mỗi năm, thành phố Mecca đón nhận bước chân của hàng ngàn người hành hương. Với sự cuốn hút của mình, cà phê đã chinh phục được những người ưa xê dịch này và theo chân họ tiến xa hơn ra thế giới.
3. Trở thành một phần của nền văn minh Châu Âu
Với sự nhanh nhạy của mình, những lữ khách Châu u không thể bỏ qua được câu chuyện về cà phê và mang loại nước màu đen kỳ lạ này "Tây tiến" về Châu Âu vào thế kỷ 17.
Con người luôn sợ những thứ họ chưa hiểu, nên cũng rất nhiều người trở nên sợ hãi trước tác dụng của cà phê và gán cho nó cái tên miệt thị là "Bitter Invention of Satan" - Tạm dịch là Chất đắng của Qủy Dữ. Cà phê đặc biệt bị giới tăng lữ thanh tao ở Venice kịch liệt đàn áp vào năm 1615. Thông tin đến tai của Giáo hoàng Clement VIII ông quyết định phải can thiệp bằng cách... uống thử để thẩm định. Kết quả bất ngờ là ông đã bị thức uống này chinh phục, và yêu thích đến mức ra lệnh cho phép lưu hành cà phê.
Dù câu chuyện của các nhà làm tôn giáo có vẻ phức tạp, nhưng về phía người dân, từ lâu họ đã xem cà phê là một phần của cuộc sống cũng như xem "cà phê là đầu câu chuyện" tại các nước tân tiến như Anh, Úc, Pháp, Đức và Hà Lan. Tại Anh, quán cà phê được gọi là "Penny Universities" bởi chỉ với một ít tiền con (penny) cho một ly cà phê, người dân hoàn toàn có cơ hội được tham gia vào các cuộc chuyện trò từ bình dân cho đến trí tuệ, tinh hoa.
Dần dần, cà phê với khả năng khiến cả thế giới bừng tỉnh và minh mẫn, đã thay thế cho những thức uống bữa sáng như bia và rượu.
Đến giữa thế kỷ 17, tại London đã có đến 300 quán cà phê thu hút rất nhiều tâm hồn tri âm tri kỷ trong giới thương nhân, nghệ sĩ, nhà buôn hàng hải và những người môi giới. Buôn có hội, bán có phường, nhiều quán cà phê đã trở thành một điểm hẹn dành riêng cho một ngành nghề nào đó, ví dụ như quán Lloyd ở London, vốn bắt nguồn từ quán cà phê Edward Lloyd.
4. Cà phê chu du ở Thế Giới Mới
Giữa những năm 1600, cà phê có mặt tại New Amsterdam, New York sau này.
Dù cà phê đã nhanh chóng được biết đến, nhưng người dân vẫn quen uống trà hơn cho đến năm 1773, khi Vua George III bắt đầu đánh thuế cao lên trà. Cũng không hẳn là dậu đổ bìm leo, nhưng sự kiện Tiệc trà Boston, cà phê chính thức nhận được sự yêu thích của của người Mỹ.
5. Cà phê được trồng rộng rãi trên thế giới
Nhu cầu cà phê ngày càng tăng dẫn đến việc cần mở rộng việc trồng cà phê bên ngoài thế giới Ả Rập.
Người Hà Lan cuối cùng cũng gieo hạt mầm cà phê đầu tiên vào nửa cuối thế kỷ thứ 17. Sau khi trồng thất bại ở Ấn Độ, người Hà Lan đã thành công khi trồng trên đảo núi lửa Batavia, nay là Indonesia. Thành công nối tiếp thành công, người Hà Lan tiếp tục trồng cà phê ở Sumatra và Celebes.
6. Đến với Châu Mỹ
Năm 1714, thị trưởng của thành phố Amsterdam đã dâng lên Hoàng đế Pháp Louis XIV một cây cà phê con. Nhà vua đã ra lệnh trồng cây cà phê này ở Vườn Thượng Uyển Pháp. Năm 1723, sĩ quan hải quân trẻ Gabriel de Clieu, vượt qua thời tiết khắc nghiệt trên biển, qua âm mưu của kẻ phá hoại, và sự tấn công của hải tặc, đã mang thành công mầm cây cà phê đến Martinique. Tại đây, sau 50 năm, từ một hạt mầm người ta đã trồng được 18 tỉ cây cà phê, và là nguồn cội của tất cả những cây cà phê được trồng ở Caribbean, Nam và Trung Mỹ sau đó.
Những nông dân cà phê Brazil ngày nay thì đều mang ơn Francisco de Mello Palheta, người đã lặn lội đến French Guiana để xin mầm cà phê. Tuy người Pháp không có nhã ý muốn chia sẻ, nhưng vợ của một Quan chức Pháp vì mến vẻ ưa nhìn của Francisco nên đã lén chôn một hạt mầm cà phê trong chậu hoa và tặng cho ông ngày trước khi ông ra về.
Đó chính là hạt mầm đã trồng nên một nền công nghiệp trị giá hàng tỉ đô la.
7. Thay lời kết
Cà phê trong thời gian đó đã đi theo chân các nhà truyền giáo, những lữ khách, các thương nhân và kẻ xâm lược lan tỏa đến rất nhiều miền đất mới. Người ta chủ yếu trồng cà phê tại các khu rừng nhiệt đới và trên những cao nguyên núi cao hiểm trở. Một số cây thì ra hoa kết trái, một số khác thì chóng tàn. Nhiều quốc gia đã bắt đầu xem cà phê là một phần của nền kinh tế. Nền kinh tế cà phê đã có những lúc bội thu và mất trắng. Thế nhưng, vào cuối thế kỷ 18, cà phê đã là một loại nông sản xuất khẩu mang lại lợi nhuận cao nhất thế giới. Đứng sau dầu thô, cà phê là hàng hóa được tìm kiếm nhất trên thế giới.
------------------------------
🔸 Black Bottle Coffee - Cung cấp cà phê rang xay nguyên chất
CN1: 660 Sư Vạn Hạnh, phường 12, quận 10, TP HCM
📞 0287 302 1868
CN2: Số 2, lô O, khu Miếu Nổi, phường 3, quận Bình Thạnh, TP HCM
📞 0287 302 9468