16/12/2024
Phở gà Hà Nội: Một nét thanh tao và lặng lẽ của ký ức
Hà Nội những buổi sáng sương mờ bảng lảng, phố phường như chìm trong cái lạnh êm dịu của gió bấc đầu đông. Lòng người như chùng lại trong những hơi thở mong manh. Chính vào lúc ấy, không gì làm ấm lòng bằng một bát phở gà nóng hổi – thứ quà tinh tế tựa như đôi bàn tay mềm mại vỗ về từng cơn đói bụng, từng nỗi hoài niệm xa xôi.
Nói đến phở Hà Nội là nói đến cái thanh, cái tinh, cái cầu kỳ của lối ăn uống đất kinh kỳ. Và nếu phở bò là một bản hòa tấu đậm đà với vị ngọt của tủy xương, mùi thơm cay nồng của hồi, quế, thảo quả, thì phở gà lại là một bài thơ dịu dàng, trong trẻo như ánh trăng đầu tháng, như làn nước mát lành của hồ Gươm mùa thu. Phở gà không hầm hố, không ào ạt. Nó nhẩn nha, thong d**g mà lại làm người ta nhớ mãi không thôi.
Vũ Bằng trong "Thương nhớ 12" từng viết về những nỗi nhớ da diết về Hà Nội, nhớ cái gì không nhớ, lại nhớ đến cả miếng ăn. Phở gà cũng thế, nó không chỉ là một món ăn, mà còn là một nét son tinh tế trong tâm thức người Hà Nội. Thứ nước dùng thanh ngọt từ xương gà ninh kỹ, trong veo như sương mai, nghi ngút khói quyện với mùi hành lá, mùi lá chanh thái nhỏ, phảng phất cái hương thơm của bếp nhà xưa.
Cái ngọt của nước phở gà nó khác với cái ngọt đậm đà của phở bò. Ở đó là vị ngọt nhẹ nhàng, thanh bạch như một cô gái Hà thành e ấp trong tà áo dài trắng. Những miếng thịt gà mềm, ngọt mà vẫn còn chút dai, lớp da vàng óng, béo mà không ngấy. Đôi khi, người bán khéo léo bỏ thêm một vài quả trứng non vàng ươm, ngậy bùi như chút phá cách tinh nghịch trong một bản nhạc cổ điển.
Nguyễn Tuân – cái tên gắn liền với những gì cầu kỳ, hoa mỹ và độc đáo – hẳn cũng phải gật gù trước bát phở gà Hà Nội. Ông sẽ nâng niu đôi đũa, gắp một miếng thịt gà trắng muốt rồi thả vào trong chén nước chấm pha khéo – một chút muối, chút chanh, vài lát ớt đỏ thẫm như cánh phượng khô. Cái vị chua thanh, cay nhẹ hòa với miếng thịt gà nóng hổi tạo nên một trải nghiệm đầy mỹ vị, như một tác phẩm nghệ thuật được nâng niu trong từng chi tiết.
Bát phở gà như một bức tranh thủy mặc. Ở đó, sợi phở trắng mềm như dải lụa vắt ngang trời thu, điểm xuyết vài cọng hành hoa xanh non mơn mởn, lát ớt đỏ như một nét chấm phá tinh nghịch, gợi lên cái đẹp thanh tao, hài hòa của tạo hóa. Thưởng thức bát phở gà vào buổi sáng sớm, ta như nghe thấy cả tiếng thời gian lướt qua, mang theo những dư vị của quá khứ, của những ngày Hà Nội còn rộn ràng tiếng leng keng tàu điện.
Người Hà Nội ăn phở gà không vội vã. Họ như muốn nhẩn nha, nhấm nháp từng chút, để hương vị ấy thấm dần vào tâm khảm, để cái ngọt lành, thanh tao ấy lan tỏa trong từng tế bào. Phở gà có thể chẳng vang danh như phở bò, nhưng nó len lỏi vào đời sống người Hà Nội một cách âm thầm và sâu sắc. Một bát phở gà đủ khiến lòng người nhẹ nhõm, như vừa tìm thấy một góc nhỏ của Hà Nội xưa còn sót lại giữa dòng chảy hối hả của thời đại.
Có lẽ vì vậy, phở gà không chỉ là một món ăn. Nó là cái tình, cái hồn của một Hà Nội cổ kính, trầm mặc mà lãng mạn. Là một sáng tinh mơ, giữa mùi sương lạnh, có ai đó thở dài nhè nhẹ khi nhấp một ngụm nước dùng trong veo, tự nhủ rằng: “Phải chăng, đây chính là hương vị của nhớ thương?”
