11/09/2026
Solianka - Bún thang phiên bản Nga.
Một món tận nước Nga tuyết trắng mà lại có cùng số phận với món Hà Nội 36 phố phường.
Trong một lần đưa món súp Solianka ra bàn cho khách ở SALUT - Ẩm thực Nga Mình giới thiệu - theo chính cách mình nghe người Nga nói- "món súp của nhà giàu".
Nhưng anh Xuân Trung Quản - người sáng lập Salut thì rỉ tai : " em đừng gọi thế trước mặt anh NN, anh ấy hiểu biết rộng,sành ăn và đây là món đang gây tranh cãi kiểu như bún thang nhà mình ý"!
Quả thật, Solianka là món súp gây tranh cãi nhất nước Nga. ( Gớm mà lên mạng thì thấy dân Nga món gì họ cũng tranh cãi ?).
Solyanka - Солянка là gì?
Về cơ bản, đây là món súp chua, cay, mặn, ngọt, béo, đậm đà. Cái tên bắt nguồn từ chữ "sol" nghĩa là muối, hay "solionyy" là chua/mặn.
Tương truyền rằng gốc của nó là Selianka - món của làng quê. Triết lý là "có gì cho nấy": Sau bữa tiệc mẩu xúc xích thừa, miếng giò hun khói, ít dưa muối gom hết vào một nồi cho đỡ phí.
Sau thì giới quý tộc ST. Petersburg đổi Sel - nhà quê thành Sol - mặn cho nó soang chảnh!
Đấy, nghe quê mùa nghèo khổ nhưng để nấu một nồi Solianka ra tấm ra món , bạn phải giàu.
Bạn cần không phải 1 mà là 3-5 loại giò, thịt hun khói xịn. Phải có những thứ như quả ô liu, nụ bạch hoa capers, lát chanh vàng- những thứ ở nước Nga rất đắt đỏ phải nhập khẩu. Ở Việt nam càng không rẻ. Mỗi thứ một ít nhưng không được thiếu thứ nào.
Vì thế Solyanka trong nhà hàng ở Nga luôn là món súp đắt nhất.
Nó giống hệt bún thang Hà Nội.
Bún thang cũng có giai thoại sinh ra từ việc tận dụng cỗ Tết còn thừa. Nhưng để có một bát bún thang thanh cảnh đúng điệu, bạn phải có gà xé, giò lụa thái chỉ, trứng tráng mỏng như giấy, tôm he, củ cải khô, mắm tôm, tinh dầu cà cuống, hành hoa, rau răm... không được thiếu vị nào. Làm thì kỳ công cả ngày mà nhà nghèo lấy đâu ra cỗ thừa?
Súp giải rượu" - Pохмельная
Solyanka là món của mùa đông - để làm ấm người và giải rượu cực tốt. Người Nga hay nói đùa đây là món "sáng hôm sau".Thời Liên Xô, nó trở thành món quốc hồn quốc túy, có mặt trong nhiều căng-tin từ Moscow đến Vladivostok. Mỗi sáng thứ Hai hàng tuần , đây là món đắt hàng nhất.
Vì nó chua, mặn, béo và có nước dưa muối, người ta tin nó giải rượu, cân bằng lại cơ thể. Sau một đêm Vodka, sáng ra có bát Solianka nóng là tỉnh người. Mà mình đã chứng kiến, người Liên Xô uống vodka suốt mấy ngày cuối tuần. Sang đầu tuần đã thấy làm việc hăng say như không có gì xảy ra.
Cả hai món đều bị gán chung một số phận: sinh ra từ sự tiết kiệm, nhưng tồn tại đầy phô trương.
Vì muốn nghèo kiểu này thì phải giàu!