16/07/2025
CAFE Ở Khe Sanh. .....
Trong những chuyến đi khắp Đông Dương, E.Poilane đã phát hiện ra một cao nguyên đất đỏ, trông như màu đất ở một vùng nước Ý, có thể rất tốt để trồng cà phê.
Đó chính là Khe Sanh.
Ý tưởng về trồng cà phê tại vùng đất đỏ đó bắt đầu từ năm 1918, trong lần đầu tiên đi qua, đến những năm 1926 E.Poilane mới thực hiện, sau khi được toàn quyền Đông Dương tạm cấp cho quyền sử dụng 5 năm. Trong 5 năm, toàn quyền Đông Dương muốn biết ông sẽ làm gì trên vùng đất không có gì hấp dẫn đó, nơi người ta chỉ hình dung tới sốt rét và chết chóc.
Năm 1926, E.Poilane đưa vợ con đến Khe Sanh. Chưa có đường đi đến Khe Sanh, họ phải đi bằng đường sông, đến km41 thì lên bờ, đi tiếp theo lối mòn người Thượng tạo ra. Dựng một túp lều, làm chỗ ở tạm cho gia đình.
Eugène Poilane cùng những người công nhân khai quang khu đất, trừ lại những cây lớn tạo bóng mát. Chia ra từng thửa đất ngay ngắn.
Trong chuyến đi từ Bắc Kỳ, E.Poilane mang về 9 hạt cà phê Chari.
Chín hạt cà phê đó được ươm xuống đất, nhú ầm, thành cây non. Chờ cơn mưa tháng năm mang theo nhiều đạm, cây non cứng cáp được bứng xuống cái hố nhỏ đã chuẩn bị trước đó. Cây bén rẽ, lớn dần... Quan sát quá trình cây phát triển và ghi chép tỉ mỉ vào cuốn sổ.
Cây cà phê Chari thân to, cành dài, lá to, sau bẩy năm cây bắt đầu đơm hoa kết trái và đến năm thứ chín, mười thì trưởng thành với chiều cao 3-5m, cho trái đều đặn.
Câu chuyện về tách cà phê Khe Sanh được bắt đầu như thế....
Theo Những Ngày Tháng Năm.
---------
Tản mạn cóp nhặt
Từ năm 1918 lần đầu tiên Eugene Poilane đến Khe Sanh, ông đã bị quyến rũ bởi thảm thực vật tươi tốt và nghĩ rằng đất đỏ Khe Sanh sẽ tốt với bất cứ thứ gì ở vùng Tuscany của nước Ý. Ông đã trở lại Khe Sanh vào năm 1926 để bắt đầu trồng cà phê, giống cây Chiaricoffee được trồng trên đất đỏ bazan của cao nguyên Khe Sanh. Ngôi nhà hai tầng đã được xây lên và xung quanh là bạt ngàn cây cà phê. Rồi sau đó nhiều đồn điền của Pháp mọc lên ở khắp các vùng, hương vị cà phê Khe Sanh từ đó bắt đầu lan truyền, nổi danh, trong bản nhạc của Tô Giang đã lấy tựa đề là "Giọt Buồn Không Tên": "Phòng trà nghỉ chân nghe Thái Thanh ca "Biệt ly". Anh ngước nhìn tôi qua khói hương thơm cà phê. Giọt buồn không tên lén qua tâm tư đê mê. mình thức đêm thật khuya." và rồi người lính đã thốt lên lời hỏi: "Từ ngày xa nhau chinh chiến đưa anh về đâu. Vai súng vượt biên mưa nắng Khe Sanh rừng sâu. Người thân ai cũng nhắc tên anh trong thương yêu. Biết giờ anh chốn nao? ".
Eugene Poilane sinh ra ở Saint-Sauveur của Pháp, ông đên Việt Nam từ những năm 1909 với công việc của công nhân pháo binh. 1922 Poilane trở thành một nhà thực vật học cho Cục Lâm nghiệp Đông Dương, sau đó ông trở thành nhà khoa học nổi tiếng, sưu tập hơn mấy chục ngàn loài thực vật và lưu giữ tại Viện Bảo tàng lịch sử tụ nhiên quốc gia tại Paris, có nhiều loài thực vật đã mang tên của ông.
Ông đã định cư ở Khe Sanh và trồng cây cà phê từ năm 1926, và cũng ngiên cứu thực vật ở đây cho đến tận 1947. Đến năm 1964 Eugene Poilane bị VC phục kích rồi giết chết tại Khe Sanh. Ông có 10 người con ở Khe Sanh, 5 người con của vợ đầu người Pháp, và 5 người của cô vợ người Việt Nam.
Ps:
Ở S2 chúng tôi bán loại cafe hảo hàng này
