12/08/2026
Vì sao diện tích nhỏ hơn nhiều nhưng Việt Nam vẫn đứng thứ hai thế giới về sản lượng cà phê?
Brazil có diện tích cà phê gấp hơn 3 lần Việt Nam. Theo số liệu được VietnamPlus dẫn lại, Brazil có khoảng 2,25 triệu ha cà phê, trong khi Việt Nam có khoảng 710.000 ha.
Thế nhưng Việt Nam vẫn là quốc gia sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới.
Câu trả lời nằm ở một yếu tố rất quan trọng: năng suất trên mỗi hecta. Trong nhiều thập niên, Việt Nam đã hình thành một hệ thống canh tác Robusta có cường độ thâm canh cao, kết hợp giữa giống cây năng suất cao, quản lý nước tưới, dinh dưỡng và mật độ cây trồng. Nhờ đó, năng suất cà phê của Việt Nam thuộc nhóm cao nhất thế giới.
🚜 Năng suất trên mỗi hecta rất cao
Năng suất cà phê trung bình của Việt Nam hiện đạt trên 2,3 tấn/ha, cao hơn đáng kể so với nhiều quốc gia sản xuất cà phê khác.
Ở những vùng có điều kiện thuận lợi và được đầu tư thâm canh tốt, không ít nông hộ có thể đạt trên 3,5 tấn/ha. Điều này tạo ra khác biệt rất lớn. Một quốc gia không nhất thiết phải có diện tích lớn nếu có thể tạo ra sản lượng cao trên mỗi đơn vị diện tích.
🌳 Xen canh đang thay đổi cách quản lý vườn cà phê
Trong một thời gian dài, nhiều vườn Robusta ở Việt Nam được canh tác theo mô hình ít hoặc không có cây che bóng. Tuy nhiên, hệ thống xen canh và đa dạng hóa cây trồng đang ngày càng được áp dụng rộng rãi.
Cà phê có thể được trồng xen với hồ tiêu, bơ, sầu riêng, mắc ca và các loại cây khác. Khi được bố trí hợp lý, những cây này không chỉ tạo thêm sản phẩm mà còn giúp hình thành một hệ sinh thái đa tầng trong vườn. Cây che bóng và chắn gió giúp giảm bốc hơi nước, giữ ẩm cho đất và điều hòa vi khí hậu. Đồng thời, việc đa dạng hóa cây trồng giúp nông hộ giảm sự phụ thuộc vào một sản phẩm duy nhất khi giá cà phê biến động.
Đây là một thay đổi đáng chú ý: từ tối đa hóa sản lượng của cây cà phê sang tối ưu hóa cả hệ thống canh tác.
💪 Giống Robusta là một nền tảng quan trọng
Năng suất cao không thể tách rời với quá trình chọn tạo giống. Từ đầu những năm 1990, WASI và các chương trình nghiên cứu trong nước đã chọn tạo nhiều dòng vô tính Robusta có khả năng sinh trưởng mạnh, năng suất cao và chống chịu bệnh gỉ sắt tốt.
Những cái tên như TR4, TR9, TR14, TR15 hay TRS1 đã trở nên quen thuộc trong các vùng sản xuất Robusta của Việt Nam. Việc thay thế dần những vườn cây già cỗi, năng suất thấp bằng các giống được tuyển chọn tốt giúp nâng cao năng suất và tính ổn định của sản xuất.
Ngoài ra, năng suất Robusta cao không chỉ đến từ giống mà còn từ thực hành canh tác.
Mật độ trồng được tính toán để tối ưu diện tích nhưng vẫn đảm bảo ánh sáng, không gian và dinh dưỡng cho từng cây. Cà phê thường trồng đầu mùa mưa, sau đó tưới bổ sung trong mùa khô theo nhu cầu sinh trưởng thực tế. Sự kết hợp giữa giống tốt + mật độ hợp lý + nước tưới + dinh dưỡng + kỹ thuật thâm canh tạo nên nền tảng năng suất cao của Robusta Việt Nam. Vì vậy, sản lượng lớn không đơn thuần là do “trồng nhiều cà phê”.
Việt Nam dù diện tích nhỏ hơn Brazil nhiều lần nhưng đã xây dựng được hệ thống canh tác cho năng suất/ha rất cao. Có thể xem đây là lợi thế cốt lõi của ngành Robusta Việt Nam. Thách thức giai đoạn tới không còn là tăng sản lượng, mà là duy trì năng suất trong khi giảm sử dụng nước, cải thiện đất và nâng cao chất lượng hạt.
Nguồn : Prime Coffee