02/01/2021
Semtin adı Sultan I. Abdülhamid zamanında halkın un ihtiyacını karşılamak amacıyla burada yaptırılan ancak bugüne kadar ulaşmayan dört yeldeğirmeninden gelir. Dr. Müfid Ekdal babasından bu değirmenlerden birinin kalıntılarının 1920’lere kadar geldiğini dinlemişti. Bazı kaynaklarda ise yeldeğirmenlerinin halkın ihtiyacına değil sarayın ihtiyacına binaen yaptırıldığı yazılıdır. I. Abdülhamid’den sonra işbaşına geçen III. Selim döneminde ise Yeldeğirmeni’ndeki ilk sokaklar oluşmaya başlar. Bununla beraber semtin kimliğinde Yahudi cemaatinin ayrı bir rolünün olduğu gerçek. Yahudi toplumunun buraya yerleşim süreci 1872’de Kuzguncuk Dağhamamı’nda çıkan yangınla bağlantılanır. Tarihsel süreçte Kuzguncuk, Yahudi toplumunu İstanbul’da en yoğun olarak yaşadığı mekanlardan biridir. Yüksek bir noktada yer alan Dağhamamı semtinden pek çok Yahudi, Yeldeğirmeni’ne göç etti.
Yeldeğirmeni’nde hemen her milletten insan yaşardı. Türkler daha ziyade fırıncı, kahvehaneci, şekerci, helvacı olurken meyhaneciler, aktar, kırtasiyeci ve marangozlar Rumlardan çıkardı. Yahudiler ise seyyar balıkçı, tenekeci, camcı olurdu. Çaycı ve tütüncüler İranlılardan, bozacı ve ciğerciler Arnavutlardan, sütçü ve muhallebiciler ise Bulgarlardan çıkardı.
Zaman içinde buraya yakın bir noktada Haydarpaşa garının tesis edilmesiyle semt, iş olanakları açısından da rağbet gören bir mekan oldu. Buna Kadıköy semtinin 19. yüzyıl sonlarındaki gelişim sürecini de eklemek lazım. Tüm bunların neticesinde İstanbul’un ilk apartmanları burada yükselmeye başlar. Bu apartmanların önemli bir kısmı Yahudi cemaatinden insanların mülkiyetindeydi. Apartmanların ortaya çıkışı hem Batılı yaşam tarzının bir yansıması hem de nüfustaki artışa paralel yerleşim arazisinin olmaması ile alakalı bir durum. Bu da kısa bir süre içinde bölgenin değer kazandığının bir kanıtı olsa gerek. Bu apartmanlar arasında en meşhurları bir dönem Hilal-i Ahmer yani Kızılay’ın başkanlığını yapmış olan Dr. Celal Muhtar Özden tarafından yaptırılan Celal Bey apartmanı, bir diğeri de Haydarpaşa garında çalışan İtalyan taş ustalarının ikametine tahsis edilen İtalyan ya da diğer adıyla Valpreda Apartmanıdır. Bu apartmanlar dışında 1909’da Levi Kehribarcı
