02/07/2018
‘เบต้ากลูแคน’ ผิวสวยพร้อมกับต้านมะเร็ง
1.3K
SHARES
เผยแพร่ วันจันทร์ที่ 17 เมษายน พ.ศ.2560
โดย นพ.บรรจบ ชุณหสวัสดิกุล
[email protected]
เป็นไปได้อย่างไรที่จะมีสารตัวหนึ่งช่วยทั้งผิวพรรณทั้งต้านมะเร็งอีกด้วย เพราะฟังดูเป็นคนละเรื่องกันเลย
แต่มีสารชนิดนี้จริงๆ ชื่อว่า เบต้า กลูแคน (Beta glucan)
ผู้รักสุขภาพลองมาทำความรู้จักสารนี้กันหน่อย
แท้ที่จริงสารนี้ก็คือน้ำตาลเชิงซ้อนชนิดหนึ่งที่เรียงตัวกันเป็นโพลีแซกคาไรด์ ซึ่งก็คือเส้นใยในธรรมชาตินั่นเอง
มันอาจเรียงตัวกันยาวหรือกว้างใหญ่ขนาดไหนแล้วแต่สถานการณ์ ด้วยเพียงแต่เอาโมเลกุลของกลูโคสมาเกาะกัน แล้วผลที่ได้จากการเกาะกันนั้นก็เกิดคุณสมบัติต่างกันทั้งการละลายน้ำ ความหนืด รวมทั้งปฏิกิริยาทางชีวเคมีที่แตกต่างกันต่อร่างกาย
เบต้ากลูแคนที่เรารู้จักกันดีอยู่แล้วก็คือเซลลูโลสของต้นพืช รำข้าว ผนังเซลล์ของยีสต์ เห็ด รา และแม้กระทั่งเปลือกของแบคทีเรีย
เบต้ากลูแคนถูกเอามาใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น เป็นเส้นใยอาหาร หรือแม้กระทั่งเอามาเป็นหัวเชื้อเพื่อหมักแอลกอฮอล์
โอ๊ตเป็นแห่งของเบต้ากลูแคนชนิดละลายน้ำที่พบมากสุด
ต่อมาก็คือยีสต์และเห็ดซึ่งมีการวิจัยพบบทบาทต่อภูมิต้านทานร่างกายอย่างสำคัญ
มีการค้นพบว่าเบต้ากลูแคนชนิดละลายน้ำมีบทบาทต่อสุขภาพน้อยกว่าชนิดไม่ละลายน้ำ
การที่มันมีคุณสมบัติแตกต่างกันเป็นเพราะตำแหน่งบนโมเลกุลของน้ำตาลตำแหน่งไหนที่เป็นฝ่ายยื่นแขนออกไปจับกับโมเลกุลข้างๆ
เช่น พบว่าการเกาะกันที่ตำแหน่ง beta 1,3/1,4 ทำให้มันละลายน้ำแต่มีผลต่อร่างกายน้อยลง
ถ้าเทียบกับการเกาะกันที่ตำแหน่ง beta 1,3/1,6 ซึ่งทำให้มันละลายน้ำ แล้วมีผลต่อสุขภาพทั้งกระตุ้นภูมิต้านทาน ควบคุมคอเลสเตอรอล ไปจนถึงความสวยงามของผิวพรรณด้วย
เบต้ากลูแคนที่นำมาสกัดเป็นสารเสริมมีประโยชน์ต่อสุขภาพนั้น ทำมาจากผนังเซลล์ของเห็ดชิตาเกะ (Saccharomyces cerevisiae) ให้สารชนิด beta 1,3/1,6 มีผลดีต่อภูมิต้านทานอย่างมาก
ส่วนที่สกัดจากโอ๊ตและข้าวบาเลย์เป็นชนิด beta 1,3/1,4 ไม่ได้กระตุ้นภูมิต้านทาน แต่ช่วยลดคอเลสเตอรอลได้
ทำงานผ่านเม็ดเลือดขาว
เม็ดเลือดขาวของเราคือกองทัพป้องกันประเทศ แบ่งเป็นหลายกรมกอง บางชนิดทำหน้าที่ปล่อยสารพิษใส่ผู้รุกราน บางชนิดเข้าไปเขมือบกิน
พบว่าบนผนังของเม็ดเลือดขาวทั้งนิวโทรฟิลมีหน้าที่กำจัดแบคทีเรีย แมโครฟาจคอยเขมือบกินและเก็บกวาดขยะ และ NK cell คอยต่อต้านมะเร็ง ต่างก็มีปุ่มรับที่พร้อมจะตอบสนองต่อสารเบต้ากลูแคน
ดังนั้น เมื่อรับเบต้ากลูแคนเข้าไป เซลล์เม็ดเลือดขาวเหล่านี้ก็ตื่นตัวขึ้นมาทำงาน แต่เป็นการตื่นตัวที่สามารถควบคุมได้ ไม่กลายเป็นภูมิต้านทานไวเกิน
เมื่อศึกษาต่อไปพบว่า ปุ่มรับบนแมโครฟาจชื่อ Dectin-1 จะจับกับ beta 1,3/1,6 จากนั้นเข้าแมโครฟาจก็จะแบ่งตัวไปทำหน้าที่ทำความสะอาดตามเยื่อบุภายในของอวัยวะต่างๆ เช่น ถุงลมปอด ท่อตับ ผิวหนัง ไต เลือด เยื่อบุลำไส้ เยื่อหุ้มข้อ