29/12/2025
Ratio คือสิ่งที่บาริสต้ารู้
แต่ไม่ค่อยมีใครอธิบายให้เข้าใจจริง ๆ
บาริสต้าหลายคนใช้ Ratio ทุกวัน แต่มีไม่กี่คนที่อธิบายได้ว่าทำไมถึงต้องใช้แบบนั้น และ ควรเปลี่ยนเมื่อไหร่
บทความนี้ไม่ได้เขียนเพื่อให้คุณจำสูตร
แต่เขียนเพื่อให้คุณ คุมรสชาติได้จริงๆ
Ratio คืออะไร
Ratio คือ สัดส่วนระหว่างผงกาแฟ กับ น้ำกาแฟที่เราได้ออกมา (สัดส่วนระหว่างผงกาแฟ : น้ำกาแฟที่เราได้ออกมา)
เช่น 1:1,1:1.5,1:2,1:2.5
• 20 กรัม ได้กาแฟ 20 กรัม = 1:1
• 20 กรัม ได้กาแฟ 30 กรัม = 1:1.5
• 20 กรัม ได้กาแฟ 40 กรัม = 1:2
• 20 กรัม ได้กาแฟ 50 กรัม = 1:2.5
แค่นั้นเอง ไม่ซับซ้อนแต่สิ่งสำคัญคือ
Ratio ไม่ใช่ สูตรตายตัว มันคือ เครื่องมือควบคุมรสชาติ
ทำไม Ratio ถึงสำคัญกว่าที่คิด หลายครั้งที่กาแฟไม่อร่อย
เรามักโทษเมล็ด โทษเครื่อง โทษเครื่องบด
แต่ความจริงคือ Ratio ที่ไม่เหมาะนั้น สามารถทำให้กาแฟไม่อร่อยได้เช่นกัน แม้จะใช้เมล็ดดีแค่ไหนก็ตาม
Ratio เป็นตัวกำหนดว่า
• เราจะดึงรสออกมา เข้มแค่ไหน
• กาแฟจะ หนัก เบา หรือใส
• ความเปรี้ยว ความหวาน ความขม จะเด่นด้านไหน
พูดง่าย ๆ Ratio เนี่ย คือพวงมาลัยของรสชาติ
ความเข้าใจผิดที่ฝนเจอบ่อยสุด
❌ คิดว่า 1:2 คือดีที่สุดเสมอ
❌ เปลี่ยน Ratio แต่ไม่ดูเวลา
❌ ใช้ Ratio เดิมกับทุกเมล็ด
❌ ชงไม่อร่อยแล้วโทษเมล็ดทันที
ความจริงคือ ไม่มี Ratio ที่ดีที่สุด
มีแต่ Ratio ที่ “เหมาะสมที่สุด”
เหมาะกับ
• เมล็ดกาแฟ
• เครื่อง
• สไตล์ร้าน
• และลูกค้าของเรา
Ratio ส่งผลกับรสชาติได้ยังไงให้ลองนึกแบบนี้
• Ratio สั้น (เช่น 1:1 – 1:1.5)
➡️ เข้ม หนา body สูง
➡️ หวานติดลิ้น แต่ถ้าไม่บาลานซ์อาจขมง่าย
• Ratio กลาง (เช่น 1:2)
➡️ บาลานซ์ ดื่มง่าย
➡️ เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีของหลายร้าน
• Ratio ยาว (เช่น 1:2.5 ขึ้นไป)
➡️ ใส เบา เปรี้ยวชัด
➡️ เหมาะกับเมล็ดบางตัว แต่ไม่ใช่ทุกคนจะชอบ
(ในออสเตรเลียจะนิยมใช้ 1:2.5,1:3 กับการสกัด espresso ที่เป็นเมล็ดคั่วอ่อน single Origin ที่อยากโชว์ คาแรคเตอร์ของเมล็ดกาแฟนั้นๆ โดยรสชาติที่ได้จะดื่มง่าย มีความหวาน เปรี้ยวหน่อยๆ บาลานซ์ ให้รสชาติและกลิ่นชัด)
ไม่มีแบบไหนผิด แค่ต้องถามตัวเองว่า
“เราต้องการรสชาติแบบไหน”
ฝนไม่เคยสอนให้ใครจำสูตร
แต่สอนให้ ดูแก้วกาแฟตรงหน้า ถ้ากาแฟยังไม่นิ่ง
อย่าเปลี่ยนหลายปัจจัยพร้อมกัน
ให้เริ่มจากถามตัวเองว่า
• Ratio ที่ใช้อยู่ เหมาะกับเมล็ดนี้ไหม
• เราอยากให้แก้วนี้ “รู้สึก” ยังไง
• ลูกค้าของเรา ชอบแบบไหน
บาริสต้าที่เก่ง ไม่ได้ชงเหมือนกันทุกแก้ว
แต่บาริสต้าที่ชงเป็น จะรู้ว่าทำไมต้องเปลี่ยน
สุดท้ายนี้…
Ratio ไม่ได้ทำให้กาแฟอร่อย
แต่มันทำให้บาริสต้า คุมความอร่อยได้
และนั่นคือเส้นแบ่ง
ระหว่าง คนที่ชงได้ กับ คนที่ชงเป็น
Barista Fon ✨💛☕️
#สอนบาริสต้าออสเตรเลีย #งานบาริสตาออสเตรเลีย #ที่ปรึกษาร้านกาแฟ #ระบบร้านกาแฟ