15/06/2026
Nasz sędziwy, zabytkowy Staruszek, gdzie wyprawiacie wesela, komunie chrzciny, i do którego przyjeżdżacie na obiady, niejedno widział. Z okazji 180. rocznicy urodzin Dworku postanowiliśmy spojrzeć na historię naszego miasta jego oczami.
Był świadkiem budowy Bazyliki⛪️, kursowania pociągów🚂, tramwajów🚎, widział też, jak powstawało tu górnictwo. A było to tak...
Pola, spod których zaczęto wydobyć węgiel należały – a jakże – do Guidona Henckel von Donnersmarcka, najbogatszego człowieka w Europie. W 1️⃣9️⃣0️⃣8️⃣ roku hrabia sprzedał je (założonej przez siebie) spółce, która w ciągu trzech lat przygotowała teren do wydobycia. Rozpoczęło się ono w roku 1️⃣9️⃣1️⃣1️⃣.
Wiele wydarzeń zapisało się na kartach historii Kopalni Andaluzja, m.in. strajki górnicze przeciwko niemieckim kapitalistom (r. 1913) czy strajk przeciwko zamknięciu kopalni (r. 1924). Trzeba zaliczyć też do nich utworzenie obozu, gdzie do ciężkiej pracy podczas II wojny światowej osadzono ok. 300 osób, a 41 zamordowano (poświęcony im pomnik znajduje się przy kościele w Kamieniu). W latach 1945 – 1949 w przykopalnianym obozie pracy osadzono ponad 400 osób.
Po II wojnie światowej zakład upaństwowiono. Czasy świetności kopalni przypadały na lata 70-te i 80-te. Zatrudniano wówczas ok. 5 tysięcy osób, a wydobycie liczono na ok. 4 miliony ton węgla rocznie.
Reforma przemysłu ciężkiego nie ominęła również pierwszej piekarskiej kopalni. W roku 1999 zakład został postawiony z stan likwidacji, a w 2006 roku podjęto decyzję o jego likwidacji. Wyburzono bliko 200 kopalnianych budynków, w tym wieże szybów: Reymont, Żeromski i Sienkiewicz.
Czy ściany zajazdu myśliwskiego rodziny Donnersmarck mogły słyszeć rozmowy o planach otwarcia kopalni albo o problemach przemysłowych magnatów ze strajkującymi górnikami?
Tego się raczej nie dowiemy, ale siadając w naszym ogrodzie z filiżanką kawy☕️ albo szklaneczką trunku🥃, można uruchomić wyobraźnię i przenieść się w czasie do początku ubiegłego stulecia, kiedy uruchamiano pierwszą piekarską kopalnię...
Do zobaczenia w Dworku na Józefce!👋
