Nederlands Instituut voor Militaire Historie

Nederlands Instituut voor Militaire Historie Het NIMH is een kennis- en onderzoekscentrum over de Nederlandse militaire geschiedenis. Het verzorgt o.a. publicaties, onderwijs en beheert collecties.

In 1939 wordt de Militaire Bloedtransfusie Dienst opgericht, tegenwoordig bekend als de Militaire Bloedbank. Het doel: g...
28/09/2026

In 1939 wordt de Militaire Bloedtransfusie Dienst opgericht, tegenwoordig bekend als de Militaire Bloedbank. Het doel: gewonde militairen snel van bloed voorzien, waar ze zich ook bevinden. In het begin werkt de Bloedbank met vers bloed, dat vaak ter plaatse afgenomen wordt. Bloed is namelijk maar kort houdbaar. En transport ervan is lastig, zeker onder oorlogsomstandigheden.

Vanaf de jaren zeventig werkt men vooral met componenttherapie. Daarbij wordt vol bloed opgesplitst in afzonderlijke bloedcomponenten – zoals rode bloedcellen, bloedplaatjes en plasma – zodat een patiënt alleen het benodigde deel krijgt.

In de loop der jaren wordt een nieuw systeem ontwikkeld: bloedproducten die worden ingevroren tot -80 graden Celsius. Zo blijven de bloedproducten jarenlang bruikbaar. Het bloed wordt vervolgens onder andere vervoerd in isolatiekisten met droogijs. Zelfs in afgelegen gebieden kan een gewonde snel een transfusie krijgen. Deze methode van de Militaire bloedbank draagt eraan bij dat tegenwoordig 90 procent van de gewonde militairen die bloed nodig heeft, overleeft.

‘Generaal Eénoog’ wordt hij genoemd, nadat hij in 1877 bij zware gevechten op Atjeh zijn linkeroog verliest. Het komt he...
25/09/2026

‘Generaal Eénoog’ wordt hij genoemd, nadat hij in 1877 bij zware gevechten op Atjeh zijn linkeroog verliest. Het komt het imago van de omstreden Karel van der Heijden vooral ten goede. Dit is een man die offers brengt, een echte oorlogsheld. Dat vindt de Nederlandse koning Willem III althans. Anderen zien in hem een meedogenloze oorlogsmisdadiger.

Van der Heijden, geboren op 12 januari 1826 in Batavia, is een ‘selfmade militair’. Hij is een buitenechtelijke zoon van kolonel H.J.J.L. ridder de Stuers en een Buginese vrouw, en geadopteerd door korporaal van het Indische leger J. van der Heijden. Hij groeit in Nederland op en gaat in 1841 terug naar Nederlands-Indië. Daar treedt hij al op vijftienjarige leeftijd in dienst bij het Indische leger. Zonder een officiersopleiding gevolgd te hebben, maakt hij snel carrière, van sergeant tot – uiteindelijk – generaal-majoor.

Hij valt op tijdens de vele expedities in Nederlands-Indië, die als doel hebben om gebied te veroveren, de lokale bevolking te onderwerpen en verzet de kop in te drukken. Zijn stijl: aanvallen, initiatief nemen en geen enkele genade tonen. Het levert hem tal van onderscheidingen op, waaronder drie keer de Militaire Willems-Orde.

Van der Heijden wordt aangesteld als militair en civiel gouverneur van Atjeh, waar het verzet tegen de Nederlandse overheersing hevig is. Hij probeert dat onder andere te breken door honderden dorpen (kampongs) te laten platbranden. De gouverneur van Nederlands-Indië, Johan Wilhelm van Lansberge, keurt het offensieve en dure optreden van ‘Generaal Eénoog’ af. Hij wil geen nieuw gebied aanvallen, maar juist gebied verdedigen en besparen. Het conflict tussen hen escaleert. Van der Heijden weigert zich te schikken en wordt uiteindelijk in 1881 ontslagen.

In Nederland wacht hem echter eerherstel door de koninklijke familie. Zijn naam is gered, voor nu. Van der Heijden sluit zijn loopbaan af als commandant van militair rusthuis Bronbeek in Arnhem. Daar overlijdt hij op 26 januari 1900.

In september 1994 neemt het multipurposefregat Hr.Ms. Tjerk Hiddes deel aan de NAVO-oefening Bright Horizon in Scandinav...
23/09/2026

In september 1994 neemt het multipurposefregat Hr.Ms. Tjerk Hiddes deel aan de NAVO-oefening Bright Horizon in Scandinavische wateren. Tijdens deze oefening, gericht op crisisbeheersing in kustgebieden, breekt plotseling brand uit in de achtermachinekamer.

De bemanning reageert onmiddellijk en weet de brand binnen een kwartier te blussen. Toch is de schade groot: de voortstuwing valt volledig uit, terwijl het schip zich nog op volle zee bevindt.

Het fregat Hr.Ms. Bloys van Treslong, dat onderweg is naar Kopenhagen, keert om en schiet te hulp. Vanuit het Skagerrak neemt de Bloys de Tjerk Hiddes op sleeptouw. Ondertussen werkt de bemanning van de Hiddes keihard om de schade te beperken, en met succes. Uiteindelijk kan het schip op eigen kracht Den Helder bereiken.

De schade blijkt later groter dan gedacht. Een geplande uitzending naar de Caraïben moet worden afgezegd, al gaat de bemanning alsnog met een ander schip. De Tjerk Hiddes ligt uiteindelijk negen maanden uit de roulatie.

Op 22 september 1914, rond negen uur ’s ochtends, vindt het eerste luchtbombardement op Nederland plaats. Boven Maastric...
22/09/2026

Op 22 september 1914, rond negen uur ’s ochtends, vindt het eerste luchtbombardement op Nederland plaats. Boven Maastricht verschijnt een vliegtuig – een zeldzaamheid in deze vroege fase van de Eerste Wereldoorlog, waarin de luchtvaart nog in de kinderschoenen staat en vooral voor verkenning wordt gebruikt.

Nederland is neutraal, maar toch gaat het mis. Een bom valt per ongeluk uit het toestel en slaat een krater van een halve meter diep in de tuin van de familie Graafland aan de Brusselsestraat. Binnen zit het gezin net aan het ontbijt. Ruiten springen en het dak raakt beschadigd. De schrik is enorm. Het is een wonder dat er geen slachtoffers vallen. Naast het huis staat een school. Bij een voltreffer waren tal van kinderen omgekomen.

Volgens tijdgenoten gaat het om een Britse bom. Het toestel is vermoedelijk uit koers geraakt en ziet Maastricht voor een Duitse stad aan. Nederland protesteert, en Londen biedt excuses aan. In februari 1915 volgt een schadevergoeding van 458,81 gulden. Daarmee lijkt de zaak afgedaan. Maar de morele impact van deze eerste bom op Nederlandse bodem blijft, zeker voor de familie Graafland, nog lang voelbaar.

Van 19 tot en met 23 september 1988 vindt in West-Duitsland de NAVO-oefening Free Lion plaats. De omvang is indrukwekken...
19/09/2026

Van 19 tot en met 23 september 1988 vindt in West-Duitsland de NAVO-oefening Free Lion plaats. De omvang is indrukwekkend: maar liefst 44.000 militairen nemen deel. Het merendeel komt van het Nederlandse Eerste Legerkorps. Maar ook eenheden uit de Bondsrepubliek Duitsland, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië doen mee. Zij testen niet alleen hun materieel, maar ook bijvoorbeeld de bevoorrading onder gevechtsomstandigheden. Alles draait daarbij om samenwerking.

Opvallend is ook de aanwezigheid van buitenlandse waarnemers. Zowel NAVO- als Warschaupactlanden sturen vertegenwoordigers. Dat past binnen de internationale afspraken van die tijd. Volgens legerkorpscommandant luitenant-generaal Wilmink versterkt het tonen “dat de NAVO goed geoefende troepen heeft die hun vak verstaan, […] de afschrikking.”

Ondanks de omvang van de oefening blijft de schade beperkt. Slechts enkele lichtgewonden worden gemeld. Koningin Beatrix en prins Claus kijken toe, en zien dat het goed zit.

19 december 2008. In het ruige landschap van de Afghaanse provincie Uruzgan beweegt een Nederlandse eenheid van het 12e ...
15/09/2026

19 december 2008. In het ruige landschap van de Afghaanse provincie Uruzgan beweegt een Nederlandse eenheid van het 12e Infanteriebataljon Luchtmobiel door het terrein nabij de Baluchi-vallei. Voorop bevindt zich sergeant Mark Weijdt, groepscommandant van de Schutters Lange Afstand. Binnen zijn compagnie staat hij bekend als een vakman, iemand die zijn werk tot in de puntjes beheerst en altijd klaarstaat voor zijn mannen. Terwijl Marks groep een hoge positie inneemt om een verkenningseenheid te ondersteunen, stapt hij op een ingegraven explosief. De ontploffing wordt hem fataal.

Weijdt groeit op in het dorp Puiflijk. Hij is energiek en levenslustig, met een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Al vroeg weet Mark wat hij wil: militair worden bij de landmacht, of specifieker: de rode baret van de Luchtmobiele Brigade dragen. Zijn militaire loopbaan begint met het Oriëntatiejaar Koninklijke Landmacht. In oktober 2002 meldt hij zich bij het Schoolbataljon Luchtmobiel in Schaarsbergen. Hij behaalt zijn felbegeerde rode baret en wordt geplaatst bij de Bravo-compagnie ‘Wonju’ van 12 Infanteriebataljon Luchtmobiel ‘Van Heutsz’.

Na een eerste uitzending naar Irak in 2004 specialiseert Mark zich als langeafstandsschutter. In Afghanistan dient hij als schutter en spotter binnen zijn eenheid. Mark Weijdt is slechts 24 jaar wanneer hij sneuvelt. In Puiflijk blijft zijn naam voortleven, onder meer in het viaduct dat in 2023 naar hem wordt vernoemd: een blijvend eerbetoon aan de jonge militair uit het dorp.

Het is vandaag precies 25 jaar geleden dat Al Qaida onder leiding van Osama Bin Laden een aanval uitvoert op de Verenigd...
11/09/2026

Het is vandaag precies 25 jaar geleden dat Al Qaida onder leiding van Osama Bin Laden een aanval uitvoert op de Verenigde Staten. De bijna drieduizend doden, het instorten van de Twin Towers en de aanslag op het Pentagon, laten diepe sporen na. Een dag later wordt Artikel 5 van NAVO-handvest unaniem geactiveerd: een aanval op één is een aanval op allen. Ook Nederland steunt de VS, niet alleen politiek maar ook militair.

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat Al Qaida opereert vanuit Afghanistan waar de Taliban aan de macht is. Na een ultimatum, waaraan de leiders van Afghanistan niet voldoen, beginnen de VS en Groot-Brittannië in oktober 2001 een militaire operatie tegen Al Qaida en de Taliban: Operatie Enduring Freedom. Dit is ook de opmaat naar de twintigjarige Nederlandse inzet in Afghanistan. Eerst neemt de krijgsmacht taken van Amerikaanse eenheden over tijdens zogeheten backfill-operaties, maar al snel vertrekken er ook Nederlandse militairen naar Afghanistan. Tien jaar na de aanslagen, in 2011, wordt Osama Bin Laden in Pakistan doodgeschoten door Amerikaanse Navy Seals. De inzet in Afghanistan is dan echter nog lang niet voorbij.

Jonkheer Jacobus Catharinus Cornelis den B**r Poortugael is een vredelievende oorlogsman. Meer een verfijnd intellectuee...
09/09/2026

Jonkheer Jacobus Catharinus Cornelis den B**r Poortugael is een vredelievende oorlogsman. Meer een verfijnd intellectueel dan een man van het slagveld.

Hij wordt geboren op 1 februari 1832 in Leiden. Net als een groot deel van zijn familie kiest hij al jong voor de krijgsmacht. Na een opleiding aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda dient hij als tweede-luitenant der infanterie in garnizoenssteden als Den Bosch en Delft. Dan breekt een donkere periode aan. Zijn vrouw overlijdt op slechts 23-jarige leeftijd aan de tyfus. En Den B**r Poortugael wordt aangesteld voor een, in zijn ogen, ‘duffe kantoorbaan’ op het Ministerie van Oorlog in Den Haag.

Maar dat blijkt een gouden greep. Den B**r Poortugael schrijft scherp en veel, en mengt zich in het publieke debat over de Nederlandse defensie. Ondertussen trouwt hij met zijn nicht. Samen krijgen ze zeven kinderen.

Tijdens de mobilisatie van 1870 (de Frans-Duitse Oorlog) krijgt Den B**r Poortugael de opdracht zich in het oorlogsrecht te verdiepen. In 1872 publiceert hij zijn handboek ‘Oorlogsrecht’. Hij pleit hierin voor regels in oorlogstijd. Niet uit zwakte, maar uit overtuiging dat ook oorlog grenzen moet kennen. Vooral kleine landen hebben daar baat bij, stelt hij.

Zijn invloed groeit. Den B**r Poortugael wordt directeur van de Stafschool, en later zelfs minister van Oorlog – al is dat maar kort. Ook is hij meer dan twintig jaar lid van de Raad van State. Op internationale vredesconferenties, zoals in Den Haag in 1899 en 1907, pleit hij steevast voor beperking van geweld en vreedzame geschillenbeslechting. Hij is dus een militair met een moreel kompas. Iemand die gelooft in een sterke defensie én in regels die oorlog menselijker maken.

Na een kort ziekbed overlijdt deze vredelievende oorlogsman op 30 januari 1913 op 80-jarige leeftijd.

Adres

Frederikkazerne, Van Alkemadelaan 786
The Hague
2597BC

Openingstijden

Maandag 09:00 - 17:00
Dinsdag 09:00 - 17:00
Woensdag 09:00 - 17:00
Donderdag 09:00 - 17:00
Vrijdag 09:00 - 17:00

Telefoon

070-316 58 36

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Nederlands Instituut voor Militaire Historie nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact Opnemen Met Het Bedrijf

Stuur een bericht naar Nederlands Instituut voor Militaire Historie:

Snelkoppelingen

Delen