Boerenbuitengebied Muntendam

16/07/2026

'Steeds vaker zijn half gemaaide bermen te zien langs de Nederlandse wegen. Onderzoek wijst uit dat die aanpak van bermbeheer gunstig is voor insecten en kan bijdragen aan een grotere biodiversiteit.'

Steeds vaker zijn half gemaaide bermen te zien langs de Nederlandse wegen. Onderzoek wijst uit dat die aanpak van bermbeheer gunstig is voor insecten en kan bijdragen aan een grotere biodiversiteit.

16/07/2026

'De Regeneratieve Alliantie brengt zo'n 200 boeren uit de gangbare en biologische landbouw bijeen'.

"Het gaat niet om het label dat je erop plakt, maar om hoe je met je bodem omgaat"

Tholen - Zo'n tweehonderd boeren kwamen afgelopen zaterdag bijeen tijdens de Dag van de Regeneratieve Landbouw in Hornhuizen. De bijeenkomst, georganiseerd door de Regeneratieve Alliantie,…

26/06/2026

In ons open/kaal, grootschalig akkerlandschap (Groningen) dit panoramabeeld, mét geluid gemaakt.

Ik hoorde hier bij aankomst (11.00uur) vele kneutjes 'knutteren', gele kwikstaarten en vanuit het graangewas een kwartel "kwk... kwik-kwik!" roepen. In de film hoor je luid en duidelijk grasmussen, een geelgors en verder jonge Torenvalken.

Ik sta hier in het gebied tussen 2 'overhoeken'. Dat zijn driehoekig percelen (de 'Rimbe' en 'Bouwte', elk 0.8ha groot) die bij de Herinrichting aan de landbouw zijn onttrokken (ruim 30jaar geleden) en in bezit gekomen van de gemeentebezit. Langs de Rimbe begint in noordelijke richting een historische kronkelende veendijk met varens en struiken (met daar langs een fietspad).

In 2015 hebben we met een opgerichte werkgroep voor hier deze 2 overhoeken van elk 0.8ha heringericht (specifiek voor de grauwe klauwier, met begrazingsweide, prikkeldraad, solitaire meidoorn/overige stekelstruiken), en het beheer van de gemeentebermen (totaal 7.5Km veldwegen, 15Km berm) overgenomen en in bermen en op dammen vele struwelen aangeplant (in de verte zie je nu overal in dit open akkerlandschap plukjes struiken). In de film zie je bermstruiken, aangeplant om beide overhoeken min of meer met elkaar te verbinden.

Voor wie zich ervan bewust is ziet dat deze eenvoudige maatregelen in het 'OpenbaarGroen' vruchten afwerpt. Fijn dat steeds meer voorbijgangers (de verandering in) dit fraai stukje landschap opmerken.

05/06/2026

7 mei 2026. "Let op! Broedende patrijzen"

'Het is die tijd van het jaar. Wegbermen vol wuivende grassen en klaprozen. En dan gaat het bij sommige mensen jeuken. De natuur moet bedwongen worden. In het agrarisch gebied, waar de natuur al is teruggedrongen tot de laatste randjes en kantjes, worden de bermen nu kaalgeschoren, terwijl juist daar patrijzen zitten te broeden op hun 15 tot 20 eieren.'

Een waarschuwing van Willem Maris, bioloog en onderzoeker gespecialiseerd in boerenlandvogels. Van 1990 tot 1995 coördineerde hij het landelijke patrijzenproject, dus hij kan het weten.

PS- In de provincie Groningen deden boeren in Boerenbuitengebied Muntendam aan het project mee en experimenteerden met het aanleggen van .
Provincie Groningen heeft dit project omgezet naar agrarisch natuurbeheer (is nu ANLb).

Bermen worden kaalgeschoren, terwijl juist daar patrijzen broeden.

24/05/2026

Na 2 jaar geen in de schuur, heeft zich vorig jaar een nieuw paartje aangemeld. Daar hoopte ik vurig op en heb daarvoor lange tijd 'alle deuren' open gezet: de kerkuilnestkast is normaal alleen via de voorgevel te bereiken, maar nu had ik ook de 'achterdeur' open gezet die direct toegang geeft tot de schuur (die 's winters vol ligt met aardappels en dan afgesloten voor de kerkuil).

Het heeft gewerkt, althans, er is weer een paartje. Een half jaar lang kon ik in de zomer- en herfstperiode, met een beetje geluk, een glimp van ze opvangen als ik 's avonds in de schemering de schuurdeur afsloot. Via de geopende 'achterdeur' van de nestkast waren ze soms al begonnen met de jacht op muizen in de schuur!

Ik had overigens de indruk dat de ene uil veel witter was dan de andere. Dan betreft die andere de 'donkere vorm'.

19/05/2026

Door het beëindigen van de activiteiten van de huidige veehouder zijn we op zoek naar een (hobby-) koeien- en/of schapenhouder voor de begrazing van onze overhoekjes de Bouwte en de Rimbe en de schapenweides Daaleweg en Kloosterploats. Wie is of kent een veehouder die de natuurbegrazing in Boerenbuitengebied Muntendam voortzet?

15/05/2026

Aan het zaaizaad van de Wintertarwe (herfstzaai) voeg ik vanaf 2021 een handvol rogge toe. Rogge steekt met zijn lange stengels al vroeg in het voorjaar boven de wintertarwe uit en creëert daarmee voor . Een handvol is meer dan genoeg voor 5ha, maar dat is in de herfst van 2025 ietsje 'uit de hand gelopen', zoals in de film te zien...

Er wordt echter steeds minder wintergraan gezaaid, met name dit jaar. En dat verklaart hier mogelijk de hoge dichtheid van gele kwikstaart: op enig moment kon ik in 1 blik wel 3-'gele bolletjes' op de roggehalmen zien (in de film met een vrouw, en man).
In NO-Groningen leveren wintertarweakkers gele kwikstaarten aantrekkelijk leefgebied. Ze nestelen pal naast het 'spuitspoor', kennelijk creëert dat in het dichte graangewas een gemakkelijke toegang tot het nest.
Hoofdvoedsel is insecten, en diverse (agrarische natuur-) maatregelen zorgen op ons bedrijf voor een insecticide-vrije teelt (al 14jaar). Daarmee blijft voor deze en andere , miljoenen insecten beschikbaar als vogelvoer.

In deze regio vindt ook al enige jaren gele kwikstaart-onderzoek plaats, zie oproep Grauwe Kiekendief - Kenniscentrum Akkervogels in 2021:
'De gele kwikstaarten zijn terug uit Afrika en kleuren onze akkers geel terwijl ze vlijtig paartjes aan het vormen zijn. Ook dit jaar doen we weer onderzoek naar foerageervluchten van deze akkerbroeders in Oost-Groningen en kunnen we hulp goed gebruiken! https://grauwekiekendief.nl/.../hulp-gezocht-gele.../

11/05/2026

Rol van huiskat bij sterfte akkervogels fors onderschat.

'Iedere kat die een weiland inloopt, verstoort het gedrag van vogels, veroorzaakt stress en vermindert de overlevingskansen van kuikens. Dat blijkt uit de studie van Swankhuisen.'

'De organisatie deelt dus al langer adviezen aan baasjes om de jachtimpact van hun dieren te minimaliseren.
Denk aan katten binnenhouden tijdens de nacht of broedseizoenen, halsbanden met kattenbelletjes die hun jachtsucces verminderen of zelfs door hun voeding aan te passen.
Kattenvoeding met meer vlees en minder graan vermindert hun nood om nog een extra hapje bijeen te jagen.
Ook spelen met de kat helpt om hun jachtbehoefte te verminderen.'

De rol van huisdieren bij akkervogelsterfte wordt onderschat. Dat blijkt uit Nederlands onderzoek van Esther Swankhuisen aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het nachtelij

09/05/2026

, soms kom je bijzondere soorten tegen. Paar dagen eerder meende ik in vlucht hier een aantal keren een oeverloper te zien. Maar nu denk ik dat het een was.

Op de wendakker van de 27m brede strokenteelt kwam deze plevier steeds dichterbij, tot zelfs naast de trekker.

Kenmerkend aan plevieren, van goudplevier tot kievit, is het loopje, in de film goed te zien.

08/05/2026

Er was weer wat te zien in het veld!
Op perceel 'Poelderij' (was vroeger een zandverstuiving met heide....) probeer ik voor het 2e jaar Flachenrotte ("oppervlakte-vertering") uit, waarmee de bodemkwaliteit verbeterd en voeding voor het volggewas (in dit geval aardappelteelt) creëert.
Daarvoor moet je eerst 50% van de ferment over de groenbemester sp***en en die direct daarna klepelen (verhakselen), de rest volgt 3 dagen later en oppervlakkig ingewerkt. 12dagen daarna volgt aardappelpoten.

Tegelijk met al die bewerkingen krijg je een aardig beeld wat hier op dit perceel rondkruipt (oa vuistgroot jong haasje) en vliegt, zoals witte en gele kwikstaart, veldleeuwerik, roodborsttapuit, blauwborst, kneu, geelgors, grasmus en torenvalk.

Leuk is om ook iedere keer weer de hier aan te treffen.
Op en om dit perceel is elementen als een brede akkerrand (gemaaid in sinusvorm..), 2 ruige bloemenrandjes, een ruig overhoekje van 1500m2, struweel en braamstuikjes langs steilrand.
Hopelijk vinden ze op dit perceel nestgelegenheid, mijn indruk is dat ze in Muntendam altijd laat broeden, pas eind mei.


BoerenNatuur