29/04/2026
Masalah dokumen di Sabah sering dikaitkan dengan isu yang dikenali sebagai “Projek IC” atau “Project IC”, satu kontroversi politik yang dikatakan berlaku sejak akhir 1980-an hingga 1990-an. Isu ini berkait rapat dengan dinamika politik lama Malaysia, khususnya di Sabah.
1. Apa yang dimaksudkan dengan “Projek IC”
Project IC merujuk kepada dakwaan bahawa:
Pendatang asing di Sabah diberikan kad pengenalan Malaysia secara tidak sah
Tujuannya didakwa untuk mengubah komposisi pengundi di Sabah.
Pendatang yang terlibat kebanyakannya dari:
Filipina Selatan
Indonesia
2. Latar belakang politik Sabah
Pada akhir 1980-an dan awal 1990-an, Sabah mengalami persaingan politik yang sangat sengit.
Antara parti penting ketika itu:
Parti Bersatu Sabah
United Malays National Organisation
Selepas Sabah menyertai kerajaan Persekutuan pada awal 1990-an, terdapat dakwaan bahawa pemberian IC kepada pendatang digunakan untuk:
menambah pengundi baru
menguatkan sokongan politik tertentu.
3. Kesan jangka panjang kepada Sabah
Walaupun isu ini masih diperdebatkan, beberapa kesan yang sering disebut ialah:
Pertambahan populasi secara mendadak
Penduduk Sabah meningkat dengan cepat pada 1990-an.
Banyak identiti bercampur
Ada individu yang:
mempunyai IC Malaysia
tetapi juga mempunyai dokumen negara lain.
Generasi tanpa dokumen
Anak-anak kepada pendatang ini:
lahir di Sabah
tetapi status kewarganegaraan tidak jelas.
4. Siasatan rasmi kerajaan
Kerajaan Malaysia pernah menubuhkan satu siasatan khas:
Royal Commission of Inquiry on Illegal Immigrants in Sabah
RCI ini menyiasat:
kewujudan Projek IC
kemasukan pendatang tanpa izin
kelemahan sistem pendaftaran.
Laporan RCI mengesahkan bahawa:
terdapat penyalahgunaan proses dokumentasi pada masa lalu
sistem pentadbiran ketika itu mempunyai kelemahan besar.
5. Kenapa isu ini masih berlanjutan
Masalah dokumen Sabah masih belum selesai kerana beberapa faktor:
1. Generasi kedua dan ketiga
Ramai yang lahir di Sabah tetapi status tidak jelas.
2. Dokumen lama bercampur
IMM13, kad burung-burung, IC merah, dan lain-lain.
3. Sensitiviti politik
Isu ini berkait dengan sejarah politik Sabah dan Persekutuan.
4. Faktor kemanusiaan
Ramai individu telah tinggal di Sabah lebih 30–40 tahun.
6. Kenapa cadangan seperti MyKAS muncul
Disebabkan masalah sejarah ini, cadangan seperti MyKAS sering dibincangkan sebagai solusi:
mengasingkan warganegara dan bukan warganegara
merekod semua penduduk
meningkatkan keselamatan negeri
Ia bertujuan mengurus realiti populasi Sabah yang kompleks, bukan memberi kewarganegaraan secara automatik.
✅ Kesimpulan
Masalah dokumen Sabah bukan hanya isu imigresen.
Ia sebenarnya adalah gabungan tiga faktor besar:
sejarah konflik serantau
kelemahan sistem pentadbiran lama
persaingan politik Sabah sejak 1980-an
Gabungan faktor ini menjadikan isu dokumentasi Sabah antara isu paling kompleks dalam sejarah pentadbiran Malaysia.
https://vt.tiktok.com/ZS9yU2SfH/
