ΤΟΥ ΣΚΟΡΔΑ ΤΟ ΧΑΝΙ // ΙΣΤΟΡΙΑ
Το Χάνι κτίστηκε το 1862 απο τον κτηματία Ανάργυρο Πετράκη. Στη συνέχεια αγοράστηκε από τον Αλέξανδρο Σκουζέ, ο οποίος έκανε σημαντικές μετατροπές στο κτήριο και εμπλούτιζε τις καλλιέργειες του κτήματος που έφθανε μέχρι την Ραφήνα.
Το Χάνι ήταν για πολλά χρόνια κατάλυμα ανθρώπων και ζώων που εκινούντο στη διαδρομή Αθηνών-Μαραθώνα. Δεν θεωρείται τυχαίο ότι βρίσκεται ακριβώς στη μέση της διαδρομής αυτής. Το 1869 η ληστοσυμμορία Κίτσου Λύγκου λεηλατεί το Χάνι και σφάζει τον καταστηματάρχη του. Μια χρονιά αργότερα ξεκινούν τα γεγονότα που έγιναν γνωστά ως “η ληστεία του Δήλεσι”. Ομάδα Άγγλων ευγενών που περιηγούντο την Αττική σταμάτησε στο Χάνι κατά την διαδρομή προς Μαραθώνα. Της κινήσεις τους πληροφορήθηκε η συμμορία Αρβανιτάκη, που εκρύπτετο στην περιοχή και στην επιστροφή τους έστησε καρτέρι στη γέφυρα του Πικερμίου, γνωστή πια ως “γέφυρα των Λόρδων”, απαγάγοντας τους ξένους. Η αποτυχία των διαπραγματεύσεων είχε την τραγική κατάληξη της σφαγής τους στο Δήλεσι, που απετέλεσε ένα από τα πιο σημαντικά διπλωματικά επεισόδια του 19ου αιώνα.
Τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου και τις πρώτες του 20ου αιώνα στο Χάνι έμεναν και γευμάτιζαν οι διάσημοι καθηγητές Βάγκνερ, Μητσόπουλος, Σκούφος και Άμπελ που έκαναν συστηματικές παλαιοντολογικές ανασκαφές. Τα ευρήματά τους μαζί με αυτά των πρώτων ερευνητών Φίνλευ, Λιντερμάγιερ, Ροτ και Γκωντρύ ανέδειξαν το Πικέρμι σε “Ακρόπολη της Παλαιοντολογίας”.
Στην επίσημη ιστορία των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων του 1896, που εξέδωσε η Ολυμπιακή Επιτροπή την ίδια χρονιά, αναφέρεται η στάση του νικητή Σπύρου Λούη στο Χάνι για να γευθέι ένα ποτήρι κρασί και να ρωτήσει για τους προπορευόμενους δρομείς.
Το Χάνι ήταν γνωστό ορμητήριο κυνηγών. Από εδώ πέρασαν διάσημοι κυνηγοί όπως οι βασιλείς Γεώργιος Α’, Κωνσταντίνος Α’, Παύλος και Κωνσταντίνος Β’.
Στα μεταπολεμικά χρόνια το Χάνι, με την φροντίδα του Βασίλη και της Ιφιγένειας Ξυντάρα, γίνεται φημισμένο για την καλή του κουζίνα και στέκι διανοούμενων, καλλιτεχνών, δημοσιογράφων και πολιτικών. Γνώριμοι ήταν στους πελάτες η βροντώδης φωνή του “Κολοσσού του Μαρουσιού” Γιώργου Κατσίμπαλη που μαζί με τους μόνιμους της παρέας του Ανδρέα Καραντώνη και τον καπετάνιο ποιητή Δ. Αντωνίου είχαν την δική τους γωνιά.Ως τακτική θαμώνες στο Χάνι καταγράφονται οι Μιλτιάδης Έβερτ, Μελίνα Μερκούρη, Αναστ. Πεπονής, Γιάννης Μόραλης, Ι. Θεοδωρακόπουλος, Γ. Π. Σαββίδης, Έλλη Αλεξίου, Γ. Ανδρουλιδάκης, Κ. Ζαφειρόπουλος, Γ. Βέλτσος, Πάτρικ Λη Φέρμορ και πολλοί άλλοι.
