26/06/2023
Την περασμένη Παρασκεύή 23 Ιουνίου 2023 γιορτάσαμε στη Λέκκα τον Άη Γιάννη τον Κλήδωνα. Παραθέτω απόσπασμα από το βιβλίο του ΙΩΑΝΝΗ ΚΟΚΚΑ, έθιμα και συνήθειες των κατοίκων της Λέκκα. Από κει και οι φωτογραφίες
24 Ιουνίου, Του Άη-Γιαννιού του Κλήδωνα
Κάμποσες μέρες πριν, τα παιδιά είχαν φροντίσει να ετοιμάσουν τα κλαριά για τις φωτιές. Έβγαζαν με την τσάπα χηνοπόδια, αλλά περισσότερο αστουβιές που δεν αγκυλώνουν τόσο πολύ και μεταφέρονται ευκολότερα. Το απόγευμα της παραμονής, έπαιρναν ένα σχοινί, μπελώνιαζαν και στερέωναν μια-μια τις αστουβιές (15-20, αναλόγως) και από την άλλη άκρη του σχοινιού, τις τραβούσαν και έρχονταν σαν τη τράτα με τα γρι-γρι.
Μόλις θάμπωνε, τα παιδιά έβαζαν φωτιές μέσα στους δρόμους και σε ανοιχτούς χώρους και "σάλτερναν" (πηδούσαν) από πάνω για να καούν, όπως έλεγαν, οι ψύλλοι, που κείνα τα χρόνια ήταν πληγή μεγάλη. Σε κάθε σάλτο, έκαναν φωναχτά την ευχή "Ψύλοι-ψύλλοι κι κουργοί, μέσ’ του [τάδε ή της τάδε] του βρακί". Στη φωτιά ρίχνανε και το στεφάνι της πρωτομαγιάς.
Ανήμερα, τα λεύτερα κορίτσια, που τότε ήταν πληθώρα, μαζεύονταν παρέες-παρέες, πήγαιναν σε ανοιχτό πηγάδι και κοίταζαν από πάνω να δούν, η σκιά κάτω με ποιόν μοιάζει. Αν έμοιαζε με το αγόρι τους, τότε χαρά μεγάλη, αν όμως, έμοιαζε με ζώο και προ παντός με γαϊδούρι, τότε η πίκρα δεν λέγονταν.
Άλλες πάλι, μόνες τους πήγαιναν στη βρύση να πάρουν νερό, χωρίς να πουν ούτε καλημέρα σε άνθρωπο, μέχρι να γυρίσουν στο σπίτι Έπιναν απ’ το νερό αυτό, το αμίλητο και έβγαιναν μια βόλτα στο χωριό. Περίμεναν να ακούσουν ένα ανδρικό όνομα. Από τη στιγμή που το άκουγαν, έμπαιναν σε μεγάλη σκέψη. Πόσοι νεαροί έχουν αυτό το όνομα και ποιος ήθελαν να’ ναι από αυτούς.
Άλλες πάλι, συγκεντρώνονταν και σε ένα δοχείο με αμίλητο νερό, έριχνε η κάθε μία ένα δικό της αντικείμενο, π χ ένα σκουλαρίκι, ένα βραχιόλι, ένα δαχτυλίδι κ.λ.π. Σκέπαζαν το δοχείο με μια πετσέτα και το μεσημέρι, μια μαστόρισσα σε τέτοια, συνήθως παντρεμένη, έλεγε διάφορα στιχάκια πολύ αθυρόστομα, σαν τα αποκριάτικα και χειρότερα. Στη συνέχεια, άνοιγε τον "κλήδωνα", το δοχείο, δηλαδή. Έλεγε τι θα συμβεί σ’ αυτή που σε λίγο θα έπαιρνε από μέσα το αντικείμενο που είχε ρίξει.
Έθιμα και συνήθειες κατοίκων της Λέκκας. Ιωάννης Κόκκας
https://www.facebook.com/messenger_media?attachment_id=2221494061380742&message_id=mid.%24cAAAACnEyKxaPIp5N9GI8VjEiqfMG&thread_id=100027228278182