25/03/2026
ΕΠΕΣΤΡΕΨΑΝ ΑΠ’ ... ΤΑ ΞΕΝΑ. Ως τέτοιους ένοιωθαν τους τόπους του ξεχειμωνιού τους στα νοτιόχωρα οι αίγες του Διαμαντή Μαθιούδη. “Τις τελευταίες μέρες τις έβλεπα ανήσυχες. Οι πιο πολλές έκοψαν στο μισό την παραγωγή γάλακτος. Ήταν σαν μια διαμαρτυρία τους, δεν κρατιόνταν με τίποτα, ήθελαν να επιστρέψουν στον τόπο τους”, μας εξήγησε ο Διαμαντής την απρόοπτη, λίγο πιο πρόωρη επιστροφή στο Πιτυανό μαντρί.
Φάνταζε τόσο επιθυμητή η ανάγκη της επιστροφής που οι κατσίκες έμοιαζαν με δρομείς ταχύτητας. Δεν διέκοπταν το δρομολόγιο ούτε για να βυζάξουν τα ρίφια τους.
Αυτή την πανάρχαια διαδρομή, το Νοέμβρη απ’ το Πιτυός στα “πεδινά” του νησιού και λίγο πριν το Πάσχα το αντίστροφο, απέμεινε ο Διαμαντής και το κοπάδι του να τη διασχίζουν. Σχέδιο, οργάνωση, ένταση, αγωνία, μόχθος. Μια διαδικασία άκρως συμμετοχική. Ο τσοπάνης, ο παραγιός, η οικογένεια.
Η προεργασία έχει ξεκινήσει νωρίτερα. Να μερεμετιστεί η χειμερινή μάντρα, στο Πυργί, στους Ολύμπους, στα Μεστά, στο Λιθί. Ο χώρος προστασίας και διαμονής των κατσικών και του τσοπάνη από τον σκληρό Πιτυανό χειμώνα. Ο τσοπάνης του Πιτυούς συντηρούσε και συντηρεί δυο επαγγελματικές στέγες. Διπλός κόπος, διπλά, έξοδα. Και τώρα ο ετήσιος κύκλος κλείνει με τη μεγάλη επιστροφή.
Παλιότερα, όταν τα κοπάδια κάλυπταν τις πλαγιές του Όρους, στο Πιτυούς τηρούνταν κι ένα όμορφο Πασχαλινό έθιμο. Ο παπάς σήμαινε την καμπάνα της Ανάστασης μια ώρα πιο νωρίς απ’ το κανονικό. Ήταν ο συμβολισμός της Ανάστασης του Πιτυούς. Το ετήσιο ραντεβού αντάμωσης των τσοπάνηδων του χωριού, ύστερα απ’ τον υποχρεωτικό, ελέω καιρού, αποχωρισμό τους απ’ το γενέθλιο τόπο.
Αυτή η αέναη σχέση του ζώου με τον τόπο που περπάτησε, του κτηνοτρόφου με την αίγα του, είναι η πιο εκκωφαντική δήλωση αντίστασης της καθάριας Ελλάδας, αυτής που γιορτάζει σήμερα.
Χρόνια πολλά στο Διαμαντή, στη φαμίλια του και τη μεγάλη του τετράποδη οικογένεια, το κοπάδι του.
Χρόνια πολλά στο Πιτυός της κτηνοτροφικής παράδοσης. Χρόνια πολλά στην Ελλάδα μας!