19/09/2026
Ons papa zaliger zei vaak: "Het moet kapot".
Je zou bijna verdrietig worden van zoveel onbegrip en harde woorden in de pers vandaag.
๐ฐ.๐ฌ๐ฌ๐ฌ ๐น๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฏ๐ผ๐๐๐ฏ๐ฒ๐ฑ๐ฟ๐ถ๐ท๐๐ฒ๐ป ๐๐น๐๐ถ๐๐ฒ๐ป ๐๐ผ๐ผ๐ฟ ๐ฒ๐ฒ๐ป ๐ท๐ฎ๐ฎ๐ฟ๐น๐ถ๐ท๐ธ๐๐ฒ ๐ธ๐น๐ถ๐บ๐ฎ๐ฎ๐๐๐ถ๐ป๐๐ ๐ฑ๐ถ๐ฒ ๐๐ต๐ถ๐ป๐ฎ ๐ถ๐ป ๐ผ๐ป๐ด๐ฒ๐๐ฒ๐ฒ๐ฟ ๐ป๐ผ๐ด ๐ด๐ฒ๐ฒ๐ป ๐ฑ๐ฟ๐ถ๐ฒ ๐๐๐ฟ ๐๐ถ๐๐๐๐ผ๐ผ๐. ๐๐๐ป๐ถ๐๐ฐ๐ต๐ฒ๐ฟ ๐บ๐ผ๐ฒ๐ ๐ต๐ฒ๐ ๐๐ผ๐ฐ๐ต ๐ป๐ถ๐ฒ๐ ๐๐ผ๐ฟ๐ฑ๐ฒ๐ป.
Vandaag berichten onze media uitgebreid over een nieuwe klimaatstudie. In het meest verregaande scenario gaan we tegen 2050 naar 70% minder varkens, 45% minder melkkoeien en 71% minder vleesrunderen. Meer dan 100.000 hectare gebruikte landbouwgrond verdwijnt uit het landbouwmodel. Achter die cijfers zitten boerenbedrijven. Gezinnen die daar wonen en werken, die hebben geรฏnvesteerd en hoopten dat hun kinderen het bedrijf ooit zouden overnemen. Ook aan betaalbaar eten van bij ons hebben ze blijkbaar niet gedacht.
Dat scenario veronderstelt ook dat we anders gaan eten. Veel minder vlees, zuivel en eieren. Het aandeel dierlijke eiwitten in ons dieet moet van 70% naar 38%. Je kan dat in een computermodel invoeren, maar daarmee ligt het nog niet op het bord van de consument.
Wat als we hier de productie afbouwen, maar mensen vlees, kaas en eieren blijven kopen? Gaan we dat verbieden of komen die producten dan van elders? We maken ons afhankelijker van het buitenland voor iets wat we vandaag zelf produceren. Wie rekent die gevolgen mee?
Onze landbouwers hebben ondertussen niet stilgezeten. Neem melk. Volgens ILVO bedraagt de klimaatvoetafdruk van Vlaamse melk gemiddeld ongeveer รฉรฉn kilogram COโ-equivalent per liter. Daarmee wordt de meest klimaatvriendelijke melk in Vlaanderen geproduceerd. Dat is het resultaat van jarenlang investeren, bijsturen en verbeteren. Een Vlaamse koe veroorzaakt voor dezelfde hoeveelheid melk ongeveer 60% minder broeikasgasuitstoot dan een Braziliaanse koe voor dezelfde hoeveelheid melk. Boven op alle regels rond mest, waterkwaliteit en gewasbescherming waaraan onze boeren moeten voldoen. Die inspanningen verdienen respect en moeten we verder ondersteunen.
En wat levert dat meest verregaande scenario van de onderzoekers op? Daarmee slaat Vlaanderen jaarlijks 1 ร 2 miljoen ton COโ-equivalent extra op in de bodem. Ter vergelijking: China stoot jaarlijks meer dan 13 miljard ton fossiele COโ uit. Onze volledige jaarlijkse winst komt qua orde van grootte overeen met enkele uren Chinese uitstoot.
Natuurlijk ontslaat dat ons niet van onze verantwoordelijkheid. Ook onze landbouw moet verder verduurzamen. Maar het mag toch een rol spelen in de afweging? Zeker als duizenden bedrijven op het spel staan en we een deel van onze voedselproductie naar het buitenland dreigen te verschuiven.
Wat mij stoort, is het gemak waarmee daar soms over wordt gesproken. "Landbouw inruilen voor natuur." Alsof die grond vandaag nergens voor dient. Alsof het voedsel in de winkel vanzelf verschijnt.
Een studie mag verkennen en uitdagen. Maar wie er politieke conclusies aan verbindt, moet ook antwoorden op de vragen die buiten het model vallen. Wie gaat ons voedsel produceren? Onder welke voorwaarden? En wat betaalt de consument straks aan de kassa?
Laat ons dus vooral verder werken aan een landbouw die minder uitstoot en beter omgaat met bodem en water. Laat ons boeren en natuurbeheerders samenbrengen en laten samenwerken op het terrein. Daar ligt genoeg werk. Daarvoor moeten we niet voor de zoveelste keer enkel naar onze landbouw met de vinger wijzen.
