19/08/2026
ISITHWALO ENGANGAZI UKUTHI SIZONGIBHUBHISA
Sisi Thandi, ngicela ungifundele le ndaba kodwa ungabizi igama lami. Ngiyesaba ukuthi uma abantu bakithi bezwa ngalokhu, impilo yami izoba sengozini.
Ngihlala nomyeni wami emzini esiwakhele eminyakeni emithathu edlule. Ekuqaleni impilo yethu yayihamba kahle, kodwa konke kwaqala ukushintsha ngemuva kokushona kukagogo wami.
Ngosuku lomngcwabo, ngathi ngifika ekhaya ngathola isalukazi engingasazi simi ngaphandle kwesango.
Sangibiza ngegama.
“Ndodakazi, ngikuphathele isithwalo sikagogo wakho.”
Ngamangala ngoba ugogo wayengakaze angitshele lutho ngalesi salukazi.
Ngambuza:
“Isithwalo sini?”
Wanginika isikhwama esimnyama esincane.
“Ungasivuli ebusuku. Futhi ungavumeli umyeni wakho asibone.”
Ngambuza ukuthi kungani.
Wavele wahamba.
Sisi Thandi, ngangingazi ukuthi ngenzenjani. Ngasithatha leso sikhwama ngasifihla ngaphansi kombhede.
Kodwa ngalobo busuku ngezwa umyeni wami esho igama lami elele.
“Zanele… Zanele…”
Ngaphenduka.
Wayelele.
Ngakusasa ekuseni ngamtshela ngalokho okwenzekile.
Wangibuka isikhathi eside wabe esethi:
“Ungalokothi ungitshele ukuthi ugogo wakho ukushiyele isithwalo.”
Ngashaqeka.
“Kungani?”
Wathi:
“Ngoba kukhona izinto okufanele zihlale zingcwatshiwe.”
Sisi Thandi, angizange ngiphinde ngimbuze.
Kodwa ngemuva kwezinsuku ezimbili, umyeni wami waqala ukungiphatha ngendlela eyinqaba.
Wayengasafuni ngilale ngedwa.
Wayesithi uma sekushaye u-12 ebusuku kufanele ngivale wonke amafasitela.
Ngelinye ilanga ngabona emzimbeni wakhe kukhona uphawu olufana nesilonda esidala.
Ngambuza ukuthi kwenzekeni.
Wathi wazalwa nalo.
Kodwa ngikhumbula kahle ukuthi ngesikhathi siqala ukuthandana, wayengenalo.
Ngalobo busuku nganquma ukuvula isithwalo.
Ngavuka ngo-2 ekuseni.
Ngasikhipha ngaphansi kombhede.
Ngasivula.
Ngaphakathi kwakukhona indandatho endala, isithombe sikagogo wami nomuntu engangingamazi, kanye nephepha elalibhalwe ngesandla sakhe.
Ngavula lelo phepha.
Kwakubhalwe:
“Zanele, uma usuthola lokhu, kusho ukuthi sengishonile. Into engaphakathi kulesi sithwalo yiyo kuphela engakuvikela kulowo muntu owashada naye.”
Sisi Thandi…
Ngacishe ngawisa iphepha.
Ngabheka isithombe esasisesikhwameni.
Umuntu owayemi eduze kukagogo wami…
kwakungumyeni wami.
Kodwa lokho kwakungeyona into eyangethusa kakhulu.
Ngemuva kwesithombe kwakubhalwe:
“Akayena umuntu owaziyo ukuthi unguye.”
Kusukela ngalolo suku, umyeni wami waqala ukungitshela ukuthi ngiyagula ekhanda.
Kuthi uma ngithi ngibona izinto, athi ngiyaphupha.
Izolo ebusuku ngavuka ngezwa ekhuluma yedwa egumbini lokuphumula.
Ngaya ngasondela.
Wayephethe indandatho engangiyithole esithwalweni.
Wayethi:
“UGogo wakho wathi ngeke ngiphinde ngikuthole…”
Ngathi ngizwa lokho, ngabuyela ekamelweni ngathi angizwanga lutho.
Sisi Thandi, manje ngihlezi endlini efanayo nomuntu engingasazi ukuthi ungubani.
Ngifuna ukuhamba, kodwa njalo uma ngizama, kwenzeka into embi.
Izolo ngithole ucingo oluvela enombolweni engingayazi.
Izwi lowesifazane lathi:
“Ungasuki kuleyo ndlu. Uma usuka, uyena ozokulandela.”
Ngicela ungisize Sisi Thandi.
Ngabe ngihambe ngishiye umyeni wami, noma ngizame ukuthola ukuthi le ndaba igcinephi?
Ngiyesaba.
