11/04/2026
HKD DOANH THU 500 TRIỆU - 5 TỶ NỘP THUẾ MÔN BÀI
CHUYỆN MỘT BÁT PHỞ VÀ NHỮNG LO LẮNG KHÔNG TÊN
Sáng nào cũng vậy, chị Bảy dậy từ 3 giờ. Đun nước, thắng xương, pha bún, xếp thịt. Bát phở của chị bán giá 40 nghìn, mỗi ngày chị bán được khoảng 150 bát. Làm phép tính nhanh, một ngày chị thu về 6 triệu. Một tháng 180 triệu. Một năm hơn 2 tỷ.
Nhưng đừng vội nghĩ chị giàu. Tiền ấy, sau khi trừ tiền xương bò, thịt bò, bún, gia vị, tiền thuê mặt bằng, tiền điện nước, tiền nhân công phụ bưng bê, tiền bát đũa hao hụt, tiền giấy ăn, tiền nước chấm... còn lại với chị chưa đầy 15%. Có tháng đông khách thì hơn, có tháng vắng khách thì thua lỗ.
Cả năm trời làm lụng vất vả, chị cũng chỉ dư được vài trăm triệu. Ấy thế mà chị vẫn còn phải lo cho con cái ăn học, lo cho mẹ già thuốc thang, lo cho bản thân lúc ốm đau, lo để dành lúc tuổi già.
Thế mà giờ đây, chị Bảy còn phải lo thêm một nỗi lo mới. Đó là sổ sách, là tờ khai, là hóa đơn điện tử, là kê khai thuế.
NỖI LO KHÔNG CỦA RIÊNG AI
Chị Bảy không phải là trường hợp cá biệt. Cả nước có hơn 5 triệu người như chị. Họ bán phở, bán tạp hóa, bán thịt ngoài chợ, sửa xe dưới lòng đường, cắt tóc ở vỉa hè. Họ dậy sớm hơn gà gáy, về muộn hơn chó ngủ. Họ chẳng biết excel là cái gì, chẳng phân biệt được mẫu S1a hay S2b, chẳng biết thuế suất 5% hay 0,5%.
Họ chỉ biết một điều duy nhất: bán hàng, thu tiền, nuôi con, trả nợ.
Thế rồi bỗng nhiên, người ta bảo họ phải ghi sổ mỗi ngày, phải khai báo mỗi quý, phải in hóa đơn mỗi lần bán hàng. Bảo họ phải phân loại ngành nghề, phải tính thuế suất, phải nộp tờ khai đúng hạn. Bảo họ rằng nếu không làm, sẽ bị phạt.
Họ nghe mà choáng váng, mà sợ hãi, mà hoang mang không biết đường nào mà lần.
MỘT ĐỀ XUẤT KHIẾN BÀ CON THỞ PHÀO
May mà vẫn còn những người hiểu nỗi khổ của bà con. Đại biểu Nguyễn Văn Thân, một người đã dành nhiều năm lăn lộn với thực tế, đã lên tiếng.
Theo ông, với những hộ như chị Bảy, mỗi năm bán được từ 500 triệu đến 5 tỷ, tại sao không cho họ nộp một khoản thuế môn bài cố định? Chẳng hạn như 10 triệu một năm. Không phải ghi sổ, không phải kê khai, không phải hóa đơn chứng từ.
10 triệu một năm, với chị Bảy là hoàn toàn trong khả năng. Chị sẵn sàng đóng, thậm chí còn thấy nhẹ nhõm, bởi vì được yên thân, không phải lo lắng, không phải sợ sệt.
Cứ hình dung thế này. Chị Bảy bán 150 bát phở mỗi ngày. Nếu chị đóng 10 triệu một năm, chia ra mỗi tháng chưa đầy 900 ngàn đồng. Mỗi ngày chưa đến 30 ngàn đồng. Chưa bằng một bát phở của chị bán ra.
Chị sẵn lòng bỏ ra 30 ngàn mỗi ngày để được ngủ ngon, để khỏi lo sổ sách, để khỏi sợ cán bộ xuống kiểm tra, để tập trung nấu phở ngon phục vụ khách.
TIỀN ĐÂU MÀ ĐẦU TƯ MÁY TÍNH TIỀN, HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ?
Có một thực tế khác cũng đang làm bà con đau đầu.
Người ta quy định rằng, hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, phải có máy in hóa đơn, phải kết nối với cơ quan thuế.
Chị Bảy doanh thu hơn 2 tỷ, đương nhiên thuộc diện này. Nhưng hỏi thật, với cái lãi 15% của chị, với khoản tiền dư giật gấu vá vai mà chị có được sau cả năm trời vất vả, chị lấy đâu ra tiền mua máy tính tiền, tiền mua hóa đơn, tiền thuê người làm sổ sách?
Chưa kể, chị 55 tuổi, mắt mờ, tay run, cả đời chỉ quen với bát đũa, nồi niêu, cái điện thoại còn chẳng rành, nói gì đến máy tính tiền, hóa đơn điện tử?
Chị muốn lắm, nhưng chị không biết làm. Chị cũng không có con cái ở gần để nhờ. Chị ở vậy nuôi thân.
Vậy chị phải làm sao?
NGƯỠNG NÀO CHO VỪA LÒNG?
Nhiều bà con cũng đang băn khoăn về ngưỡng chuyển đổi cách tính thuế.
Dưới 3 tỷ, họ đóng thuế trên doanh thu. Mức thuế tuy có cao nhưng họ hiểu, họ tính được, họ yên tâm.
Thế nhưng, nếu doanh thu vượt qua cái ngưỡng 3 tỷ, họ lại phải chuyển sang cách tính mới, phức tạp hơn, rắc rối hơn, mà nhiều khi tính ra còn lỗ chứ chẳng lãi.
Có bà con nói vui, bây giờ cứ đến gần ngưỡng 3 tỷ là họ sợ, họ cố gắng bán cầm chừng, thậm chí thu hẹp quy mô lại, chứ không dám vượt. Vì vượt ngưỡng rồi, lợi chẳng thấy đâu, chỉ thấy lo.
Nghe thì có vẻ vô lý, nhưng lại là sự thật.
LỜI KẾT
Chúng tôi viết những dòng này không phải để phàn nàn, càng không phải để trốn tránh. Chúng tôi hiểu rằng đóng góp cho đất nước là trách nhiệm của mỗi công dân.
Nhưng xin hãy hiểu cho những người đang ngày đêm bươn chải với gánh hàng rong, quầy thịt cá, tiệm tạp hóa, quán cơm bình dân.
Xin hãy tạo cho họ một lối đi riêng, một cách đóng góp phù hợp với khả năng của họ, với trình độ hiểu biết của họ, với điều kiện sống của họ.
Chứ cứ bắt họ làm những điều quá sức, họ sẽ kiệt quệ. Không chỉ kiệt quệ về kinh tế, mà còn kiệt quệ về tinh thần.
Và khi đó, những gánh hàng nhỏ sẽ lần lượt đóng cửa. Những bát phở nóng hổi, những cốc trà đá vỉa hè, những mớ rau xanh mướt, những quầy thịt tươi ngon... sẽ không còn nữa.
Thương lắm những gánh hàng mưu sinh. Mong sao có người thấu hiểu.