11/12/2019
Như thế nào là 1 ly cà phê thuần khiết?
Như thế nào là một ly cà phê thuần khiết? Câu hỏi này nghe có vẻ đơn giản nhưng để trả lời một cách đầy đủ và chính xác, chúng ta cần tìm hiểu kỹ về cà phê và cách pha cà phê.
Không gì tuyệt vời bằng thưởng thưởng 1 ly cà phê thuần khiết và cảm nhận được các hương vị tuyệt vời của nó. Đối với những người sống và làm việc với cà phê mỗi ngày, cà phê thuần khiết đầu tiên phải xuất phát từ một nguồn nguyên liệu chất lượng, sau đó đến quy trình sơ chế tỉ mỉ và đúng kỹ thuật, đặc biệt nhất đó là quá trình rang cà phê sẽ giúp bạn khơi dậy những hương vị sẵn có trong hạt cà phê. Muốn biết được hương vị tự nhiên thật sự có trong ly cà phê mà bạn đang uống hàng ngày thì đừng bỏ qua những thông tin hữu ích mà chúng tôi chia sẻ trong bài viết này.
Hạt cà phê thơm ngon, thuần khiết phải hội tụ những yếu tố nào?
Hạt cà phê thơm ngon, thuần khiết phải hội tụ đủ các yếu tố đặc biệt về hương và vị, được chia thành 5 nhóm chính sau: vị ngọt, vị chua, vị đắng, độ đậm và hương thơm.
1. Vị ngọt của cà phê
Phương pháp chế biến cà phê “Red Honey” sẽ tạo vị ngọt tự nhiên, cân bằng.
Đường (sucrose, glucose, alcohols, glycols cùng một số amino acids), chiếm 6% - 9% trọng lượng trong hạt cà phê nhân. Vị ngọt sẽ dễ cảm nhận trước nhất ở nơi đầu lưỡi khi bạn thưởng thức cà phê thuần khiết. Vị ngọt này bạn vẫn có thể cảm nhận được sau 5-10 phút kể từ khi bạn đã uống xong ly cà phê thuần khiết.
Vậy làm thế nào để hạt cà phê giữ được vị ngọt? Ngoài giống cà phê ra nếu nhìn dưới góc độ sản xuất thì phải đảm bảo từ hai khâu quan trọng: Thu hái trái chín và sơ chế đúng phương pháp, đây là cả một công việc khó khăn để đảm bảo hương vị cà phê ngon hơn. Xét về giống cafe thì Arabica là nổi trội nhất về vị ngọt như chúng tôi đã chia sẻ ở trên.
2. Vị đắng của cà phê xuất phát từ đâu?
Một số loại cafe có đặc vị đắng nổi trội, ngoài ra vị đắng có được khi người ta kéo dài thời gian rang café và điều chỉnh tăng nhiệt độ.
Nhiều người cho rằng cà phê là phải có vị đắng mà hầu hết không hiểu vị đắng của cà phê đến từ đâu và vì sao? Vì vậy mà nhiều quán đã tạo ra vị đắng bằng cách rang cà phê hạt rất đậm. Cà phê có vị đắng bởi Caffeine là một trong những thành phần tạo nên vị đắng trong cà phê (10%, bên cạnh đó thì có 1 chất khác là Trigonelline). Ở Việt Nam có 2 giống cà phê có vị đắng đặc trưng là Robusta và Culi, đặc biệt cafe Culi tạo ra vị đắng và độ đầm rất đặc trưng khiến nhiều người Việt ghiền café vì vị đắng của loại cafe này.
3. Vị chua của cà phê như thế nào?
Vị chua sẽ làm cho hương thơm của cà phê trở nên khác biệt và nổi bật hơn. Với cách uống cà phê của người Mỹ và châu Âu, vị chua được đánh giá cao hơn vị đắng.
Tùy vào từng loại cà phê sẽ có vị chua khác nhau nhưng đều có hậu vị ngọt cực dễ chịu. Và khi nói đến vị chua nhẹ, người ta sẽ nhắc đến Arabica là loại cà phê có hàm lượng Acidity nhiều hơn hẳn so với Robusta. Giống cà phê Cherry hay còn gọi là cafe Mít (do có mùi mít đặc trưng) ở Việt Nam có vị chua đặc biệt nhất. Người Việt thường không thích vị chua của cà phê nên cafe Cherry chủ yếu để trộn thêm một ít với các loại cà phê khác để tạo ra vị chua nhẹ và mùi hương đặc trưng.
4. Độ đậm
Thuật ngữ “Cafe đậm đà” ít được dùng hơn trong ngày nay, vì nó ám chỉ đến Cafe trộn tạp chất, hương liệu, hóa chất có màu đen với vị đậm đà, sánh quyện.
Sự sánh quyện của nước cà phê chính là thuật ngữ đậm đà. Không phải cà phê đậm đà là ngon hơn còn loãng hơn là dở hơn. Ngon hay dở tùy thuộc vào gu thưởng thức của mỗi người và được lựa chọn bằng phương pháp pha chế hay loại hạt pha như thế nào? Để pha một ly cà phê cho người Mỹ hoặc châu Âu cần 10 gam cà phê và thường pha bằng giấy lọc, thời gian drip nhanh nên có cảm giác ly cà phê sẽ rất nhạt nếu theo suy nghĩ của phần lớn người Việt. Người Việt thích một ly cà phê đậm hơn nên để pha một ly cà phê cho người Việt thường cần 20 gam cà phê xay nhỏ và thiên về giống cafe Robusta, Culi. Như vậy, khái niệm độ đậm của cafe có lẽ chỉ dành cho người Việt (Nếu không tính cà phê Espresso của người Ý pha bằng máy).
5. Hương thơm của cà phê thuần khiết như thế nào?
Các hương thơm có trong hạt cafe đã được Hiệp hội SCAA có uy tín công bố. (SCAA là Hiệp hội cà phê chuyên nghiệp của Mỹ).
Mùi hương trong cà phê rất phong phú, có đến hơn 800 mùi vị trong hạt cà phê. Lấy ví dụ như cà phê Cherry, khi thưởng thức, bạn sẽ dễ dàng ngửi thấy mùi mít ngay từ khi còn nguyên hạt rang vì vậy ở Việt Nam hay gọi là cà phê mít.
Nếu như tinh ý, bạn sẽ nhận thấy hương vị cà phê dễ nhận ra nhất ở các giai đoạn khác nhau:
- Khi rang cà phê;
- Ngay sau khi xay hạt cà phê;
- Sau khi pha cà phê thì mùi hương sẽ thoang thoảng qua dung dịch cà phê;
- Còn khi thưởng thức thì bạn sẽ cảm nhận mùi hương này sau khi uống một ngụm cà phê, sau đó là dư vị của cà phê.
Như thế nào là một ly cà phê thuần khiết?
Yếu tố đầu tiên để có được một ly cà phê thuần khiết đó là hạt cà phê phải thơm ngon thuần khiết như đã chia sẻ ở trên. Giống cà phê phù hợp với gu của người uống và quan trọng là cà phê phải được rang mộc, không tẩm ướp bất kỳ hương liệu nhân tạo (kể cả bơ, vani, dầu ca cao...).
Về cách pha, ly cà phê cần đảm bảo các yếu tố như sau:
1. Ly cà phê sau khi pha (dung dịch cà phê) không bị lẫn cặn và bột cà phê
Bạn sẽ thấy khó chịu thế nào nếu thưởng thức dung dịch cà phê mà bị lẫn cặn và bột. Thậm chí, nếu lượng bột mịn cà phê nhiều quá, chúng ta sẽ không còn muốn uống ly cà phê đó nữa. Cách pha cà phê Espresso bằng máy kiểu Ý hạn chế gần như hoàn toàn bột và cặn thoát xuống ly cà phê do cà phê được chiết xuất bằng áp suất cao và phin lọc nhỏ li ti. Cách pha cà phê thủ công bằng giấy lọc cuốn lại như một chiếc phễu (Kalita, Chemex...) cũng ngăn hoàn toàn được bột và cặn thoát xuống ly cà phê. Cách pha cà phê bằng phin cà phê truyền thống người Việt rất khó để ngăn bột và cặn thoát xuống ly cà phê. Để hạn chế bột và cặn thoát xuống, cafe phải được nén rất chặt và dùng loại phin có lỗ lọc nhỏ nhưng như thế sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của ly cà phê.
2. Ly cà phê sau khi pha đảm bảo độ nóng để thưởng thức ngay
Cà phê Espresso pha máy kiểu Ý luôn đảm bảo độ nóng cao sau khi pha do cà phê được chiết xuất rất nhanh và nhiệt độ của nước luôn đảm bảo trên 92o C. Cà phê pha thủ công cần đảm bảo thời gian pha 1 ly cà phê trong vòng 3 phút mới đảm bảo độ nóng để uống ngay, kể cả trong những ngày đông giá rét. Thời gian pha một ly cà phê bằng giấy lọc hình phễu khoảng 1 – 1.5 phút nên độ nóng của cà phê luôn đảm bảo để thưởng thức được ngay. Thời gian pha 1 ly cà phê bằng phin truyền thống của người Việt thường kéo dài 10 – 15 phút nên khi có được ly café để thưởng thức thì cà phê đã nguội, đặt biệt vào mùa đông. Vì vậy, vào mùa đông, ly cà phê thường được ngâm vào bát nước nóng hoặc đốt nến làm nóng cafe trong suốt quá trình cà phê nhỏ giọt.
3. Ly cà phê sau khi pha đảm bảo hương vị tự nhiên
Hạt cà phê thơm ngon thuần khiết là điều kiện tiên quyết để tạo ra được 1 ly cà phê đảm bảo hương vị tự nhiên. Cà phê cần được rang với thời gian và nhiệt độ phù hợp thể hiện bằng 3 cấp độ tùy thuộc vào gu của người uống và cách pha cà phê: Rang nhạt - Chín tới (Light roast); Rang vừa - Chín vừa (Midium); Rang đậm – Chín kỹ (Dark). Cà phê được xay quá nhuyễn sẽ làm mất đi phần nào hương vị tự nhiên của cà phê.
Thời gian pha 1 ly cà phê trong vòng 3 phút và thưởng thức ngay sau đó cũng là yếu tố để đảm bảo hương vị tự nhiên của cà phê. Cách pha cà phê bằng phin truyền thống của người Việt thường kéo dài 10 – 15 phút sẽ làm mất đi nhiều hương vị tự nhiên của cà phê. Cách pha cafe bằng giấy lọc hình phễu có thể nói là cách pha tốt nhất để đảm bảo hương vị tự nhiên của cà phê do cà phê xay vừa và thời gian pha 1 ly cà phê chỉ kéo dài khoảng 1 phút.
Ngoài ra nước để pha cafe cũng là yếu tố không kém phần quan trọng để có được 1 ly cà phê đảm bảo hương vị tự nhiên. Nước cứng cần được xử lý mềm trước khi đun và cần đảm bảo không có mùi clo. Nhiệt độ tối ưu của nước khi pha cà phê trong khoảng 90-95 độ C.
Thưởng thức 1 ly cà phê thuần khiết là thưởng thức hương vị thật của cà phê, đó là điều quan trọng nhất khi uống cà phê.