30/08/2026
เมื่อเรือรบอเมริกันมาพัทยา
เราก็ยังตื่นเต้นกับเงินจากเซ็กซ์ มากกว่าโอกาสทางภูมิรัฐศาสตร์?
….
ผมนั่งอ่านข่าวการมาของเรือบรรทุกเครื่องบิน USS Abraham Lincoln พร้อมกำลังพลอเมริกันประมาณ 5,000 นาย แล้วรู้สึกแปลกใจอยู่เรื่องหนึ่ง
ข่าวหนึ่งบอกว่า พัทยาเตรียมรับเงินสะพัดหลายล้านบาท
แต่พอเปิดอ่านความคิดเห็นในโลกออนไลน์ สิ่งที่คนไทยจำนวนไม่น้อยพูดถึงกลับเป็นเรื่อง “สาวพัทยา” บาร์ และเรื่องเซ็กซ์
แน่นอน บางส่วนเป็นเพียงมุกตลก
แต่ผมกลับคิดว่ามุกตลกเหล่านี้กำลังสะท้อนอะไรบางอย่างที่จริงจังกว่าที่เราคิด
ผ่านมาเกินครึ่งศตวรรษแล้ว ทำไมทุกครั้งที่ทหารอเมริกันมาพัทยา จินตนาการของเรายังย้อนกลับไปอยู่ในยุคสงครามเวียดนามได้อย่างรวดเร็วขนาดนี้?
ไม่ได้กำลังจะตำหนิผู้หญิงหรือผู้ขายบริการ และไม่ได้คิดว่าการที่ร้านอาหาร โรงแรม บาร์ รถรับจ้าง หรือผู้ประกอบการในพัทยาจะมีรายได้เพิ่มขึ้นเป็นเรื่องไม่ดี
ตรงกันข้าม ผมยินดีด้วยเสียอีก
แต่สิ่งที่ผมอยากชวนคิดคือ
ในขณะที่ประเทศไทยพูดถึง AI, Semiconductor, EV, Medical Hub, Digital Economy และ Soft Power กันทุกวัน
เหตุใดเมื่อทหารอเมริกัน 5,000 คนเดินทางเข้ามา สิ่งแรก ๆ ที่เรานึกถึงจึงยังเป็นเรื่องเดิมที่เราพูดกันมาตั้งแต่ยุคสงครามเวียดนาม?
จะว่าไปก็เรื่องอย่างว่านั้นแหละ คุณคุณก็รู้ดี
เอาล่ะ…เพราะบางทีปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่ “การค้าประเวณี”
แต่อยู่ที่ว่า
หลังจากพัฒนาประเทศมากว่าครึ่งศตวรรษ เรามีความทะเยอทะยานทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้นมากแค่ไหน?
เรายังต้องการเป็นประเทศที่ต่างชาติมาเพราะ
อาหารราคาถูก โรงแรมราคาถูก แรงงานราคาถูก
บริการราคาถูก และความบันเทิงราคาถูก
หรือเราต้องการเป็นประเทศที่โลกยอมจ่ายแพงให้กับ
ความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรม วัฒนธรรม การแพทย์
Wellness Logistics และความสามารถทางยุทธศาสตร์ของเรา?
และที่ย้อนแย้งที่สุดก็คือ
USS Abraham Lincoln ไม่ใช่ “เรือสำราญ”
มันคือเรือบรรทุกเครื่องบินพลังงานนิวเคลียร์ของมหาอำนาจทางทหารของโลก
เรือลำนี้เดินทางมาหลังจากปฏิบัติภารกิจอันยาวนานซึ่งเกี่ยวข้องกับสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง
แล้วมันกำลังมาเยือนประเทศไทย
ประเทศซึ่งเป็นพันธมิตรตามสนธิสัญญาของสหรัฐฯ มาตั้งแต่ปี 1954 และเป็น Major Non-NATO Ally
ดังนั้นขณะที่คนจำนวนหนึ่งกำลังถามว่า
“ทหาร 5,000 คนจะใช้เงินในพัทยากี่ล้าน?”
ผมกลับสนใจอีกคำถามมากกว่า
“ทำไมกองเรือของมหาอำนาจที่เพิ่งออกจากพื้นที่ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง จึงเลือกประเทศไทยเป็นหนึ่งในจุดพัก?”
ประเทศไทยมีคุณค่าอะไรในยุทธศาสตร์ Indo-Pacific?
อ่าวไทยมีความสำคัญอย่างไร?
สัตหีบ อู่ตะเภา และโครงสร้างพื้นฐานของไทยมีตำแหน่งอย่างไรบนกระดานยุทธศาสตร์?
และท่ามกลางการแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ กับจีน ประเทศไทยกำลังยืนอยู่ตรงไหน?
นี่ต่างหากคือคำถามที่ผมคิดว่าน่าตื่นเต้นกว่าเงินไม่กี่ล้านบาทมาก
เพราะหากเรามองเห็นเพียงนักท่องเที่ยว 5,000 คน
เราก็จะคิดว่าจะขายอะไรให้เขาคืนนี้
แต่ถ้าเรามองเห็น Carrier Strike Group ของสหรัฐฯ
เราจะเริ่มคิดว่า ประเทศไทยสามารถใช้ตำแหน่งทางภูมิศาสตร์และความสัมพันธ์ทางยุทธศาสตร์สร้างอุตสาหกรรม Logistics, Aerospace, Ship Maintenance, Cybersecurity, Defense Industry หรือ Supply Chain มูลค่าหลายหมื่นล้านบาทได้หรือไม่
เรือลำเดียวกันครับ
แต่คนที่มองต่างกัน จะเห็นโอกาสไม่เหมือนกันเลย
เมื่อ 60 ปีก่อน ทหารอเมริกันเดินทางมาพักผ่อนในประเทศไทยในช่วงสงครามเวียดนาม
ธุรกิจ R&R เติบโตขึ้น
พัทยาเติบโตขึ้น
บาร์ โรงแรม และสถานบันเทิงเติบโตขึ้น
มันเป็นผลิตผลของโครงสร้างเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์ในยุคนั้น
ผมไม่ได้คิดว่าเราควรเอามาตรฐานของปี 2569 กลับไปตัดสินประเทศไทยเมื่อ 60 ปีก่อน
แต่คำถามคือ
วันนี้เรายังจำเป็นต้องคิดเหมือนเมื่อ 60 ปีก่อนหรือไม่?
เพราะโลกเปลี่ยนไปแล้ว
จีนในวันนี้ไม่ใช่จีนเมื่อปี 1967
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไม่เหมือนเดิม
ทะเลจีนใต้ไม่เหมือนเดิม
ตะวันออกกลางไม่เหมือนเดิม
สงครามเปลี่ยนไป
เทคโนโลยีเปลี่ยนไป
แม้แต่ความหมายของคำว่า “อำนาจ” ก็เปลี่ยนไป
แต่ภูมิศาสตร์ของประเทศไทยยังอยู่ที่เดิม
สัตหีบยังอยู่ตรงนั้น อู่ตะเภายังอยู่ตรงนั้น
อ่าวไทยยังอยู่ตรงนั้น และพัทยาก็ยังอยู่ตรงนั้น
ดังนั้นบางทีสิ่งที่เราต้องเปลี่ยน
ไม่ใช่ภูมิศาสตร์
แต่คือ
วิธีที่เรามองคุณค่าของภูมิศาสตร์ที่เรามี
ผมไม่ได้รังเกียจเงิน 5 ล้าน 10 ล้าน หรือ 15 ล้านบาทที่จะเข้าพัทยา
สำหรับร้านอาหารเล็ก ๆ คนขับรถ พนักงานโรงแรม และคนทำมาหากิน เงินเหล่านี้มีความหมาย
และผมหวังว่าพวกเขาจะมีรายได้ดีเสียด้วยซ้ำ
แต่ประเทศไทยที่มีประชากรกว่า 60 ล้านคนควรมีความทะเยอทะยานมากกว่านั้น
เพราะสิ่งที่น่ากลัวที่สุดอาจไม่ใช่การที่ประเทศไทยมี”อุตสาหกรรมทางเพศ“
แต่คือ
การที่เราคุ้นเคยกับการเป็นประเทศที่โลกเดินทางมาเพื่อซื้อของราคาถูก แรงงานราคาถูก บริการราคาถูก และความสนุกราคาถูก จนเราเลิกตั้งคำถามว่าเราจะสร้างของราคาแพงที่โลกต้องการได้อย่างไร
สุดท้ายแล้ว USS Abraham Lincoln อาจไม่ได้เป็นเพียงเรือบรรทุกเครื่องบินที่กำลังเดินทางมาพัทยา
แต่มันเหมือนกระจกบานใหญ่ที่บังเอิญแล่นเข้ามาจอดอยู่หน้าประเทศไทย และกระจกบานนั้นกำลังถามเราว่า
ผ่านมาเกินครึ่งศตวรรษแล้ว วันนี้ประเทศไทยต้องการขายอะไรให้โลก?
ร่างกายและแรงงานราคาถูก?
หรือ
ความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรม วัฒนธรรม และความสามารถของคนไทย?
เรือรบอเมริกันจะอยู่เพียงไม่กี่วันแล้วก็จากไป
แต่คำตอบของคำถามนี้ …
อาจเป็นตัวกำหนดว่าอีก 20 ปีข้างหน้า ประเทศไทยจะยังขาย “ความถูก” ให้โลก
หรือจะสามารถขาย “คุณค่า” ให้โลกได้เสียที.
#ด็อกเตอร์ต่วน
30-08-2026