06/09/2026
Drodzy Goście 🌷
CZY WIEDZIELIŚCIE, ŻE TO WŁAŚNIE W SIENIAWIE ROZEGRAŁ SIĘ JEDEN Z NAJBARDZIEJ DRAMATYCZNYCH ROZDZIAŁÓW W HISTORII POLSKIEJ SZTUKI?
Pałac w Sieniawie to nie tylko zachwycające ogrody i barokowa architektura. To przede wszystkim miejsce, które w obliczu wojennych katastrof stało się ostatnią twierdzą dla najcenniejszych skarbów narodowych – legendarnej kolekcji rodu Czartoryskich.
To tutaj pod koniec sierpnia 1939 roku, oprócz innych cennych zbiorów, trafiła „Wielka Trójka” polskiego muzealnictwa: dzieła Leonarda da Vinci, Rafaela Santi i Rembrandta.
Gdy nad Europą gromadziły się czarne chmury II wojny światowej, zapadła decyzja o ewakuacji zbiorów. Skrzynie z bezcennymi dziełami przewieziono do Sieniawy i zamurowano w piwnicach dzisiejszej Oficyny Dworskiej. Niestety, we wrześniu 1939 roku niemieccy żołnierze splądrowali pałac. Rozbili ścianę skrytki i rozrzucili ukryte pamiątki narodowe.
W tym chaosie rozegrała się scena mrożąca krew w żyłach. Wyciągnięta „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci upadła na ziemię, a jeden z niemieckich żołnierzy bezmyślnie na niej stanął. Choć deska z orzechowego drewna cudownie przetrwała ten potworny nacisk, to na odwrocie obrazu na stałe pozostał dramatyczny ślad – odciśnięta podeszwa, niemieckiego buta wojskowego.
W tej samej sieniawskiej skrytce spoczywał również „Portret młodzieńca” autorstwa Rafaela Santi – uważany za najcenniejsze dzieło sztuki zaginione w polskich zbiorach w czasie wojny. Obraz ten, zakupiony na początku XIX wieku przez księcia Adama Jerzego Czartoryskiego dla jego matki, Izabeli, po odkryciu skrytki w Sieniawie został zrabowany przez Gestapo. Trafił na Wawel do rąk generalnego gubernatora Hansa Franka. Pod koniec wojny, w 1945 roku, Frank zabrał go ze sobą, uciekając do Nieniec. O ile „Damę z gronostajem” udało się po wojnie odzyskać, o tyle „Portret młodzieńca” zaginął bez śladu. Do dziś pozostaje symbolem wojennych grabieży, a polskie państwo nieustannie prowadzi jego poszukiwania.
Sieniawska ziemia wciąż skrywa sekrety czekające na odkrycie.
Odwiedź Pałac Sieniawa i zanurz się w miejscu pełnym tajemnic.
