07/09/2026
ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කරලා, ව්‍යාපාර ලියාපදිංචි සහතිකය අත්පත් කර ගත්තු බොහෝ ව්‍යාපාරික හිතවතුන්ට, ව්‍යවසායකයින්ට තියෙන පොදු ගැටලු කිහිපයකට විසදුම් ලබා දීම තමයි මේ ලිපියේ ප්‍රධාන අරමුණ. 👇
ඔබ දැනටමත් යම් කිසි ව්‍යාපාර ප්‍රවේශයක් ලබා ගෙන ඒ සදහා ව්‍යාපාර ලියාපදිංචි සහතිකයක් තනි පුද්ගල හෝ හවුල් ව්‍යාපාර හෝ සමාගමක් ලෙස කටයුතු කරන කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන්.
ඔබ දිගු කාලීන හොද අරමුණක් සහිතව , නිසි පිලිගැනීමකින් යුක්තව ව්‍යාපාරයක් කරගෙන යාමට හිතන කෙනෙක් නම් අපි නිර්දේශ කරන්නේ ඔබගේ ව්‍යාපාරය 2007 අංක 07 දරණ සමාගම් පනත යටතේ සීමාසහිත පෞද්ගලික සමාගමක් (Private Limited Company) ලෙස සංස්ථාපනය කිරීම සුදුසු බවයි.
අප සමග ඔබ දැනටමත් සමාගම් සංස්ථාපනය සිදුකරපු ව්‍යාපාරික හිතවතෙක් නම් දැනට මූලික වශයෙන් ඔබට පහත ලියකියවිලි කට්ටලය ඔබ වෙත ලැබී ඇත.
* ව්‍යාපාර ලියාපදිංචි සහතිකය ( Business Registration Certificate )
* සහතික කරන ලද Form 01 පිටපතක්
* සහතික කරන සාංගමික ව්‍යවස්ථාවලියේ පිටපතක් (Articles of Association)
* ව්‍යාපාර බැංකු ගිණුම් ආරම්භ කිරීම හා අනෙකුත් බැංකු සේවා සදහා Board Resolution
* සමාගම් නිල මුද්‍රාව, අධ්‍යක්ෂක මුද්‍රාව, ලේකම් මුද්‍රාව
* බදු ගෙවන්නා හදුනාගැනීමේ සහතිකය (TIN Certificate)
මේ ලියකියවිලි කට්ටලය ඔබ වෙත ලැබුණු වහාම ඔබ කල යුත්තේ ව්‍යාපාරයට අදාල ජංගම බැංකු ගිණුම (Business Current Account ), ව්‍යාපාර ඉතුරුම් ගිණුම (Business Savings Account ) , අන්තර්ජාල බැංකු සේවා පහසුකම් (Internet Banking Service Facility ) ලබා ගැනීමයි.
පසුව ඔබ මෙතෙක් කරගෙන පැමිණි සියලු ගනුදෙනු බැංකුව හරහා සිදු කිරීමට හුරු වීමට ඔබ විසින් උනන්දු විය යුතුයි.
ඔබගේ සියලු ව්‍යාපාරික ගනුදෙනු ඔබගේ ව්‍යාපාර බැංකු ගිණුම හරහාත්, ඔබගේ පෞද්ගලික ගනුදෙනු ව්‍යාපාරයෙන් වෙන්කොට තබා ගැනීමට ඔබ විසින් වග බලා ගැනීම කල යුතුයි.
මීට අමතරව ඔබ විසින් ඔබගේ ගනුදෙනු කරුවන් සමග කරන සියලුම ව්‍යාපාර ගනුදෙනු සදහා මූලාශ්‍ර ලේඛන (Source Document) රැස් කර තමා ගැනීම ඉතා වැදගත්.
අපි ඔබට නිර්දේශ කරන්නේ මූලිකව ඔබගේ ගනුදෙනු සදහා මූලාශ ලේඛන File 4ක් වෙන් කර ගන්නා ලෙසයි.
✔️ 1st File - Sales Invoices ( විකුණුම් ඉන්වොයිසි)
ඔබගේ ව්‍යාපාරයේ භාණ්ඩ හා සේවා විකිණීමේදී ඔබ විසින් ඔබගේ ගැනුම්කරුවන්ට Invoice එකක් නිකුත් කරනවා ඇති. ඒ සියලුම Invoice එකතුව මේ File එකට එකතු කරන්න.
* ඔබ Online භාණ්ඩ විකුණුම් කරන ආයතනයක් නම් ඔබගේ බෙදාහැරීමේ ආයතනය (Delivery Agent) වෙත භාණ්ඩ ලබා දීමේදී ලැබෙන පිටපත (බොහෝවිට ඩිලිවරි ආයතනයෙ වෙබ් අඩවිය තුල ඔබේ ඩිලිවරි ඇතුලත් කර පසු බාගත කර ගත හැකි පිටපත ප්‍රමාණවත් )
* ඔබ මුදලට ගනුදෙනු කරනවානම් On approval Invoice එකක් සමග යට ඇති කාබන් පිටපත ප්‍රමාණවත්
✔️ 2nd File - Receipts (ලදුපත්)
ඔබගේ ගනුදෙනුකරුවගෙන් මුදල් ලැබුණු පසු ඒ පිලිබදව සටහන් කරගැනීමටත්, මුදල් ගෙවු බවට ඔවුන්ට තහවුරු කිරීම සදහා ඔවුන්ට යැවීමට ලදුපත භාවිතා කර යුතුයි.
සෘජුවම ඔබ සමග ගනුදෙනු කරන ගැනුම්කරුවෙක් නම් මෙහි පිටපතක් Paid නම් මුද්‍රාව යොදා ලබාදීම වඩා වැදගත් වෙයි.
ඔබ මුදල් මත ගනුදෙනු කරනවානම් එම මුදල් දිනපතා හෝ සතිපතා බැංකු ගතකොට බැංකුවෙන් ලැබෙන Receipt 2වන පිටපත එකතු කර ගැනීම සුදුසුයි.
දැන් ඔබගේ අදායම් පැත්තට අදාල Invoice සහ Receipt පිලිබද අවබෝධයක් ඇති.
ඊ ලගට එමු වියදම් පැත්තට
✔️ 3rd File - Bills (බිල්පත්)
මූලිකවම ඔබගේ ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධානා භාණ්ඩ හෝ අමුද්‍රව්‍ය සැපයුම්කරුවන්ගෙන් ඔබට ලැබෙන මූලාශ ලේඛන මෙහිදී ප්‍රමාණවත්. ඊට අමතරව ඔබගේ Rent, Electricity , Internet , සැපයුම්කරුවා විසින් සපනයන මාසික බිල ප්‍රමාණවත්.
✔️ 4th File - Payment Voucher (ගෙවීම් වවුචර්)
මෙහිදී ඔබ විසින් සෑම ගෙවීමක් සදහාම නියමිත ආකෘතියෙ ගෙවීම් වවුචරයක් පිලියෙල කර ගැනීම වඩාත් සුදුසුයි. ඉහත සදහන් බිල්පත් සදහා ඕනෑම ගෙවීමක් සිදු කරන අවස්ථාවදී ගෙවන වටිනාකම් සදහන් කර ගනිමින් පැහැදිලිව මෙම මූලාශ්‍ර ලේඛන එකතු කරගත යුතුයි.
මේ සියලු ලේඛන ගිණුම්කරණ මෘදුකාංගයක් (Quickbook , Zohobooks, Sage50) හරහා ඔබට කරගන්න පුලුවන්. නමුත් සෑම විටම මූලාශ්‍ර ලේඛණ වල දෘඩ පිටපත් (Hard Copy) වෙන් කරගෙන වෙනම පවත්වා ගැනීම ඉතාම වැදගත්.
______________________________
දැන් ඔබ ගිණුම්කරණ කටයුතු සදහාත් යම්කිසි ප්‍රවේශයක් ලබා ගත්තාට පසුව ඔබට ඔබගේ ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් රජයට ඉටුකර යුතු වගකීම් කිහිපයක් තියෙනවා.
ම ඔබ සමාගමක් වශයෙන් ව්‍යාපාරය සංස්ථාපනය කල පසු මූලික වශයෙන් ඔබට සමාගම් රෙජිස්ට්‍රාර් කාර්‍යාලාය හා දේශිය ආදායම් දෙපාර්තුමේන්තුව යන ආයතන දෙකට ඔවුන්ගේ රෙගුලාසි ප්‍රකාරව කටයුතු කිරීමට සිදුවෙනවා.
ව්‍යාපාර ලියාපදිංචි කර දිනෙන් මාස 18 ක් ගත වීමට පෙර ඔබ සමාගම් රෙජිස්ට්‍රාර් කාර්‍යාලය සදහා Annual Return Submit කිරීම සිදු කල යුතු වෙනවා. එහිදී ඔබගේ ව්‍යාපාරයේ
Details of Share Register, Records, Shares, Directors, Secretaries, Auditors, Last Annual Return, Existing Shareholders, Annual General Meeting වැනි තොරතුරු සමග සමාගම් පනතේ 131 වැනි වගන්තිය ප්‍රකාරව Form 15 නම් ලියකියවිල්ල ඉදිරිපත් කර එහි පිටපතක් සහතික කරගෙන ඔබ විසින් ලග තබා ගත යුතුයි.
ඊට පසුව දේශිය ආදායම් දෙපාර්තුමේන්තුව සදහා අවසාන මාර්තු 31 දක්වා අදල ඔබගේ ව්‍යාපාර මූල්‍ය වාර්තා කට්ටලය වරලත් ගණකාධිකාරිවරයෙකු හෝ වරලත් විගණන ආයතනක් ලවා විගණනය කොට , මූල්‍ය වාර්තා ආදායම් බදු ප්‍රවේශයට හරවා බදු ගණනය කොට ඉදිරිපත් කර යුතුයි. පසුව බදු මුදල් නොවැම්බර් 30ට පෙර බදු වාර්තාව ඉදිරිපත් කිරීම සිදු කල යුතුයි.
මේ අවසාන රජයේ ආයතන වන සමාගම් රෙජිස්ට්‍රාර් කාර්‍යාලය හා දේශිය ආදායම් දෙපාර්තුමේන්තුව සදහා අනුකූලතා (Compliance) සැපයීමේදී ඔබ විසින් තනිව කල හැකි කාර්‍යක් නොවන අතර ඒ සදහා බලපත්‍ර ලාභී සමාගම් ලේඛම් වරයෙක් හා වරලත් ගණකාධිකාරිවරයෙක් පෙනී සිටීම ඉතා සුදුසු වේ.
ඉහත සදහන් ඕනෑම කටයුත්තක් සදහා උපදේශනය හා සේවා සැපයීමට අප සූදානමින් සිටී.
CEYROKI Business Management
📍190/2/D, Galakumbura, Mawatha, Boralesgamuwa, Sri Lanka
Call / WhatsApp: (077) 676 4529
