Het gehucht Lot, gelegen aan de Zenne, langs de linkeroever afhankelijk van de gemeente St. Pieters Leeuw en langs derechteroever van de gemeente Dworp, had in 1925 reeds een turnkring. Tijdens een paar turnfeesten trad ook de toneelkring "De Toekomst" uit Vorst op. Enkele leden van de turnkring kregen hierdoor wat men zou kunnen noemen "toneelkriebels". Op 25 oktober 1925 werd door enkele persone
n waaronder Alexander Debelder, Willem Dekegel en Guillaume Loeckx, de toneelkring "Lustig en Vrij" gesticht, met als lokaal "Het Volkshuis" te lot. De Heer Karel Stubbe, toen penningmeester van het Verbond Molenbeek, werd gevraagd de regie waar te nemen. Wij hebben heel veel geluk gehad met onze Brusselse regisseur.
26 jaar onafgebroken, kwam hij met tram en trein naar Lot, om belangeloos, twee opvoeringen te komen regiseren per toneelseizoen. Enkele producties onder zijn bekwame leiding waren:
"De Spaanse vlieg", "Verloren geluk", "De familie Klepkens", " De klucht van de brave moordenaar", "Ik ben rentenier", en nog vele andere. In 1935, met de iering van ons tienjarig bestaan, waagden wij ons op de planken et het toen bekende populaire zangspel "Tips en Tops". Onze kring gaf ook voorstellingen in de gemeenten Beersel en Drogenbos. In 1940 werden wij door de bezetter verplicht onze toneelactiviteiten stop te zetten. Het toenmalige bestuur met als voorzitter Leopold Debelder, als secretaris Gustaaf Debelder, als penningmeester Bordo Leonard en als bestuursleden Pierre Bebognies en Jules Hordies, kozen als nieuuw lokaal de zaal "Alcazar " te Lot. Onze eerste naoorlogse productie was "De zevende maagd", gevolgd door "Op zijn Amerikaans", "De weg naar de hel", "De verkochte grootvader" enz. ...
Ter gelegenheid van ons 25 jaar bestaan lieten wij onze vlag maken. Ons zilveren toneeljubileum vierden wij met de opvoering van het bekende drama van Fabricius, "Onder een dak". Op 11 maart 1950 behaalde onze toneelkring de eerste prijs, met de eenakter "Gedurende een dutje" van Jef Pauwels, in een wedstrijd ingericht door onze zustervereniging "De Alsembloem". In 1950 overleed onze regisseur Karel Stubbe. Zijn zoon, Edouard, volgde hem op. Helaas niet voor lang. Na 3 jaar moest hij om gezondheidsredenen stoppen. Onder zijn leiding voerden wij volgende werken op: "De Paus van Haegendonck", "De ware Jacob", "Blanchette" e.a. Opnieuw moest naar een nieuwe regisseur uitgekeken worden. Langs het gewestelijk Verbond van de Zennevallei om, werd Jan Everaerts, regisseur bij "De Broedermin" van Vorst, ook huisregisseur bij ons "Lustig en Vrij ". In samenwerking met de toneelkring "De Broedermin", kwamen verschillende producties van zijn hand, waaronder "Robbedoes", "De knecht", "Blijf zitten waar je zit", "Welkom directeur", "De vrucht van het huwelijk", en zovele andere stukken tot stand. Met het eerste bedrijf uit "Familieproblemen", werden wij op het provinciaal tornooi in eerste afdeling gerangschikt. In 1952 volgde Jan Debelder zijn vader op als voorzitter van "Lustig en Vrij" en werd Pierre Debognies penningmeester. Jan Debelder dacht aan de toekomst. Hij stichtte een jeugdafdeling, voor kinderen tussen 8 en 12 jaar. Met deze jeugdkring behaalde hij in 1964 de eerste prijs in een toneelwedstrijd ingericht door de afdeling jeugdtoneel van het provinciaal verbond van Brabant. In 1979 nam Jean-Pierre Machiels de leiding over van deze jeugdafdeling die "Hoop op de Toekomst" werd genoemd. Op 28 september 1965 verleende de Koning aan onze kring het predikaat "Koninklijk". Ter gelegenheid van het 50 jarig bestaan van de kring werden grootse feesten op touw gezet. Begeleid door de Koninklijke Fanfare "Eendracht maakt macht" uit Lot, stapten wij op naar het gemeentehuis, waar wij ontvangen werden door de Heer Minister Van Elslande tevens Burgemeester van Lot in die teijd, en het ganse gemeentebestuur. Tot afsluiting van de festiviteiten werd een jeugdfestival georganiseerd. Na plotse overleiden van in 1972 van regisseur Jan Everaerts nam Jan Debelder zijn taak over. 25 jaar is hij huisregisseur van "Lustig en Vrij" geweest. Onder zijn leiding werden onder andere volgende stukken gespeeld: "Beurskoorts", "Groeten uit Nice", "Een baby van 1000 weken", " Mag ik je voorstellen", "Nacht in hotel Regina", "De Poetspoezen", " Klachten", enz...
Op 31 maart 1990 werd onze kring in eerste afdeling gerangschikt op het provinciaal tornooi voor amateurtoneelverenigingen met de productie van "Schat, je bent een schat" geschreven door Paul Coppens. In 1998 werd het bestuur hervormd en aangevuld en de beheerraad was toen als volgt samengesteld:
Jan Debelder, voorzitter
Clement Lissens, ondervoorzitter
Ivette Debelder, secretaris
Gilbert Uylenbroek, penningmeester
Myriam Gaillard, jeugdleidster
Rosa Debelder, bibliothecaris
In 1999 voerde wij met succes het stuk op: "Acht vrouwen" van Robert Thomas. De viering van ons 75-jarig bestaan werd ingezet op 24, 25, en 31 maart 2000, met de opvoering van de dolle komedie "Ketchup en sangria" door Duncan Greenwood en Derek Parkes. Van het toneelverbond Vlaams Brabant en Brussel mocht onze kring op zondag 15 oktober 2000 de Gouwdag inrichten in ons lokaal "zaal Alcazar" te Lot. In november, op zaterdag 25 en zondag 26, als afsluiting van ons jubileumjaar, voeren wij een massaspel ten tonele, geschreven door een van onze leden, Kathleen Seghers: "Nell's dromen". Een modern sprookje over de hedendaagse samenleving, waarin jong en oud zich schikken naar het jachtig bestaan met computers en GSM's. Een jong mesije droomt nog en zinkt steeds meer weg in haar fantasiewereld, waarin enkel de zoon van de Koning haar denkwijze volgt. Ze besluiten er dan ook samen iets aan te doen. Ondertussen bestaat onze toneelkring reeds 83 jaar en hebben we een nieuw lokaal omdat "zaal Alcazar" spijtig genoeg moest sluiten. De jeugdgroep Hoop op de Toekomst en de volwassenen zullen optreden in "De Meent" te Alsemberg.
